İK Uzmanlarının İş Görüşmesinde En İtici Bulduğu Davranış

İK uzmanlarının iş görüşmesinde en itici bulduğu davranış yalan söylemektir. Araştırmalara göre adayın kendisini olduğundan farklı göstermesi ve gerçek dışı bilgiler vermesi, işverenlerin güvenini sarsan en ciddi davranışların başında geliyor. Kibirli davranmak, karşısındaki kişiye saygısızlık göstermek ve iş görüşmesine geç kalmak da işverenlerin en olumsuz değerlendirdiği davranışlar arasında yer alıyor.

Bir adayın güçlü özgeçmişi, yıllarca kazandığı deneyim ve mesleki becerileri, iş görüşmesinde sergilediği tek bir olumsuz davranış nedeniyle ikinci plana düşebilir. İşe alım yöneticileri adayların mesleki yeterliliklerinin yanı sıra dürüstlüğüne, iletişim biçimine, diğer insanlara yaklaşımına ve profesyonel tutumuna da dikkat ediyor.

Peki İK uzmanları bu davranışlardan ne kadar rahatsız oluyor ve hangi hatalar adayların elenmesine neden olabiliyor? Araştırma sonuçları ve somut örneklerle inceleyelim.

📚  İş Görüşmesinde Yalan Söylemek: Güveni Kaybetmenin En Kısa Yolu

İş görüşmelerinde en ciddi olumsuzluklardan biri, adayın kendisini olduğundan farklı göstermesidir. 2024 yılında ABD'de 625 işe alım yöneticisiyle yapılan araştırmada katılımcıların %63'ü yalan söylemeyi iş görüşmesindeki en önemli eleme nedenlerinden biri olarak değerlendirmiştir.

Üstelik yalan söylemek her zaman tamamen uydurulmuş bir diploma veya sahte iş deneyimi anlamına gelmez. Bazen adayın küçük gördüğü bir abartı bile güven sorununa dönüşebilir.

💠 İşverenin güvenini sarsabilecek örnekler

• Katılmadığı bir projeyi kendisi yönetmiş gibi anlatmak.

• Bilmediği bir programı ileri seviyede kullandığını söylemek.

• İşten ayrılma nedenini gerçek dışı bilgilerle açıklamak.

• Sahip olmadığı yöneticilik deneyimini varmış gibi göstermek.

• Yabancı dil seviyesini gerçekte olduğundan yüksek belirtmek.

Örneğin bir mühendis, iş görüşmesinde daha önce bir üretim hattının otomasyonunu tek başına gerçekleştirdiğini söyleyebilir. Ancak proje detayları, kullanılan yazılımlar ve karşılaşılan teknik sorunlar sorulduğunda cevap veremiyorsa işverenin güveni zedelenebilir.

💠 Kaybedilen Güveni Yeniden Kazanmak Kolay Değildir

İş görüşmesinde söylenen bir yalan, yalnızca o an verilen yanlış bilgiyle sınırlı kalmaz. İ.K uzmanı/İşveren, adayın diğer açıklamalarının da ne kadar doğru olduğunu sorgulamaya başlayabilir. Çünkü bir kez gerçeği çarpıttığı anlaşılan kişinin, başka konularda da aynı davranışı sergilemeyeceğinden emin olmak güçleşir.

Üstelik işveren açısından mesele yalnızca adayın işe alınması değildir. İşe alındıktan sonra kendisine sorumluluk verilecek, önemli bilgiler paylaşılacak ve bazı kararlarına güvenilecektir. Bu nedenle iş görüşmesinde ortaya çıkan bir dürüstlük sorunu, adayın bütün bu sorumlulukları ne kadar güvenilir biçimde yerine getireceği konusunda ciddi şüpheler oluşturur.

 Kısaca: İş görüşmesinde bir kez sarsılan güveni diğer sorulara verilen cevaplarla kazanmak pek mümkün değildir. 

📚  Kibirli Davranmak ve Kendini Diğerlerinden Üstün Görmek

2025 yılında 1.000 işe alım yöneticisiyle yapılan araştırmada katılımcıların %36'sı kibirli veya kendisini ayrıcalıklı gören adaylardan rahatsız olduğunu belirtmiştir.

Özgüvenli olmak ile kibirli davranmak arasında önemli bir fark vardır.

Kibirli aday çoğu zaman başkalarını küçümseyerek kendisini öne çıkarmaya çalışır.

💠 İK uzmanlarının olumsuz değerlendirdiği bazı ifadeler

• “Benim seviyemde bir çalışanı kolay kolay bulamazsınız.”

• “Önceki iş yerimde herkesin hatasını ben düzeltiyordum.”

• “Bu pozisyon benim için zaten çok kolay.”

• “Benim çalışacağım yerde bana kimse iş öğretemez.”

• “Ben olmasaydım o şirket hiçbir işi başaramazdı.”

Bu ifadeler adayın mesleki yeterliliğinden çok ekip çalışmasına, geri bildirime ve yönetime yaklaşımı hakkında soru işaretleri doğurur.

 Kısaca: Başarılarınızı anlatırken kendi katkınızı ve elde edilen sonuçları vurgulayın.

📚  Saygısızlık, Kaba Konuşma ve Karşısındakini Küçümseme

İş görüşmelerinde saygısızlık, en ağır olumsuz izlenimlerden biridir. 2024 tarihli bir araştırmada işe alım yöneticilerinin %54'ü kaba dil ve davranışları ciddi bir eleme nedeni olarak değerlendirmiştir.

Saygısızlık yalnızca İK uzmanına karşı gösterilen bir tutum değildir. Adayın güvenlik görevlisine, danışma personeline veya kendisini karşılayan diğer çalışanlara yaklaşımı da profesyonel tutumuyla ilgili fikir verebilir.

💠 Olumsuz izlenim bırakabilecek davranışlar

• Görüşmecinin sözünü sürekli kesmek.

• Soruları küçümseyici bir ses tonuyla yanıtlamak.

• Karşısındaki kişinin mesleki bilgisini aşağılamak.

• Sekreter, danışma veya güvenlik personeline kaba davranmak.

• Eleştiri karşısında saldırganlaşmak.

• Uygunsuz şakalar veya aşağılayıcı ifadeler kullanmak.

Görüşme iki taraflı bir değerlendirme sürecidir. Adayın da işverene soru sorma, koşulları değerlendirme ve kendisine saygılı davranılmasını bekleme hakkı vardır. Ancak görüş ayrılıklarını ifade etme biçimi profesyonel ilişkinin niteliğini etkiler.

 Kısaca: İyi iletişim, her soruya katılmak değil; anlaşmazlıkları bile saygılı biçimde yönetebilmektir.

📚  Eski İşverenini ve Çalışma Arkadaşlarını Sürekli Kötülemek

İş görüşmelerinin en hassas sorularından biri şudur:

“Önceki işinizden neden ayrıldınız?”

Araştırmalarda eski işverenleri veya çalışma arkadaşlarını olumsuz biçimde eleştirmek, adayın elenmesine yol açabilecek davranışlar arasında yer alıyor. 2024 araştırmasında bu davranışı ciddi bir sorun olarak değerlendirenlerin oranı %31.

İş yerinde gerçekten sorun yaşamış olabilirsiniz. Ücretiniz ödenmemiş, yöneticinizle anlaşmazlık yaşamış veya çalışma koşulları beklediğiniz gibi çıkmamış olabilir. Bunları anlatmak başlı başına yanlış değildir.

Sorun, yaşananları açıklamak yerine görüşmeyi kişisel suçlamalara dönüştürmektir.

💠 Nasıl ifade edilmeli?

“Eski yöneticim hiçbir şey bilmiyordu, herkes beceriksizdi.” demek yerine:

“Önceki iş yerimde yönetim yaklaşımı ve çalışma biçimi konusunda beklentilerimiz farklılaştı. Bu nedenle deneyimimi daha verimli değerlendirebileceğim bir pozisyona yönelmeye karar verdim.”

Böylece hem ayrılma nedeninizi açıklamış hem de profesyonel bir dil kullanmış olursunuz.

 Kısaca: Yaşadığınız gerçek sorunları gizlemeniz gerekmez. Ancak olayları kişisel hakaretlere dönüştürmek, görüşmecinin sizinle çalışma konusunda tereddüt yaşamasına neden olabilir.

📚  İş Görüşmesine Geç Kalmak ve Haber Vermemek

2025 araştırmasında işe alım yöneticilerinin %38'i iş görüşmesine geç kalmayı en rahatsız edici davranışlar arasında göstermiştir. Bu oran, aynı araştırmada ölçülen diğer davranışlardan daha yüksektir.

Geç kalmak her zaman sorumsuzluk anlamına gelmez. Trafik, sağlık sorunları veya beklenmedik olaylar herkesin başına gelebilir.

Ancak işverenin dikkat ettiği noktalardan biri, adayın bu durumu nasıl yönettiğidir.

💠Yani

Gecikeceğinizi anladığınız anda görüşme yapacağınız kişiye bilgi verin. Tahmini varış saatinizi belirtin ve gerekiyorsa görüşmenin yeniden planlanmasını isteyin.

Daha da önemlisi, görüşmeye katılamayacaksanız hiçbir açıklama yapmadan ortadan kaybolmayın.

 Kısaca: Zamanında gelmek profesyonellik göstergesidir. Beklenmedik bir gecikmede ise zamanında bilgilendirme yapmak, görüşmeye duyulan saygıyı gösterir.

📚  İş Görüşmesinde Telefonla İlgilenmek

İş görüşmesi sırasında telefon görüşmesi yapmak, mesajlara cevap vermek veya sürekli bildirimleri kontrol etmek, karşı tarafta görüşmeye yeterince önem verilmediği izlenimi oluşturabilir.

Harris Poll araştırmasında işe alım yöneticilerinin %41'i görüşme sırasında telefon görüşmesi yapmayı veya mesajlaşmayı adayın elenmesine neden olabilecek davranışlar arasında değerlendirmiştir.

Acil bir telefon bekliyorsanız görüşmenin başında kısa bir açıklama yapabilirsiniz. Bunun dışında telefonun sessize alınması, dikkatin görüşmede kalmasına yardımcı olur.

 Kısaca: Görüşme sırasında dikkatinizi karşınızdaki kişiye vermek, hem soruları daha iyi anlamanızı hem de kendinizi daha etkili anlatmanızı sağlar.

📚  Şirketi ve Başvurduğu Pozisyonu Tanımamak

Bir İK uzmanının adaya sorduğu basit bir soru:

“Şirketimiz hakkında neler biliyorsunuz?”

Adayın cevabı:

“Tam olarak bilmiyorum, çok yere başvurdum.”

Bu cevap, adayın pozisyona yönelik hazırlığı konusunda olumsuz bir izlenim bırakabilir.

2025 araştırmasında işe alım yöneticilerinin %26'sı hazırlıksız adayları rahatsız edici bulduğunu belirtmiştir.

Görüşmeden önce şirketin faaliyet alanını, başvurduğunuz pozisyonun görevlerini ve iş ilanındaki temel beklentileri incelemek önemlidir.

Şirket hakkında her ayrıntıyı bilmeniz gerekmez. Ancak neden o pozisyona başvurduğunuzu açıklayabilmeniz beklenir.

📚  Başarılarını Abartmak ve Ekip Çalışmalarını Kişisel Başarı Gibi Sunmak

İş görüşmelerinde adayların geçmiş başarılarını anlatması, deneyimlerini ve iş hayatına sağladıkları katkıları ortaya koymaları açısından önemlidir. Ancak ekip çalışmasıyla elde edilen sonuçların tamamını kendi başarısıymış gibi sunmak, adayın dürüstlüğü ve ekip çalışmasına yaklaşımı konusunda işverenlerde soru işaretleri oluşturabilir.

Örneğin bir satış yöneticisinin, farklı departmanların ve ekip üyelerinin katkısıyla elde edilen satış artışını yalnızca kendi başarısı olarak göstermesi, görüşme sırasında yöneltilen ayrıntılı sorularla ortaya çıkabilir.

İşe alım yöneticileri, adayın elde edilen sonuçları anlatmasının yanı sıra bu sonuçlarda hangi sorumlulukları üstlendiğini, hangi kararları aldığını ve kişisel katkısının ne olduğunu da anlamaya çalışır.

Özellikle yöneticilik pozisyonlarında, ekip başarısını sahiplenmek ile ekip üyelerinin katkılarını yok saymak arasında önemli bir fark vardır. Başarıları abartmadan, somut verilerle ve gerçek sorumluluklar üzerinden anlatmak, adayın profesyonel yaklaşımını daha doğru yansıtır.

 Kısaca: İş hayatındaki başarıların önemli bir bölümü ortak çalışmanın sonucudur. Ekip arkadaşlarının katkılarını görmezden gelerek bütün başarıyı kendisine mal eden bir aday, işverenin gözünde güvenilirliğini ve yöneticilik yaklaşımını tartışmalı hâle getirebilir.

📚  İş Görüşmesinde Gerçekçi Olmayan Maaş ve Yan Hak Taleplerinde Bulunmak

2025 yılında ABD'de 1.000 işe alım yöneticisiyle yapılan araştırmada, katılımcıların %24'ü adayların gerçekçi olmayan maaş ve yan hak taleplerinden rahatsız olduğunu belirtmiştir.

Özellikle pozisyonun sorumlulukları, şirketin ücret politikası ve çalışma koşulları yeterince değerlendirilmeden yüksek maaş, prim veya ek ayrıcalıklar talep edilmesi, işveren üzerinde olumsuz bir izlenim bırakabilir.

💠 Türkiye'de İşler Nasıl İlerliyor?

Türkiye'deki iş görüşmelerinde ücret konusuna yaklaşım şirketten şirkete değişebilmekle birlikte, özellikle ilk görüşmede adayın maaş pazarlığını ön plana çıkarmaması daha uygun bir yaklaşım olur.

İK uzmanının “Maaş beklentiniz nedir?” sorusuna verilecek en iyi cevaplardan biri:

“Şirketinizin bu pozisyon için belirlediği bir ücret bütçesi olduğunu düşünüyorum. Benim önceliğim, deneyimlerimi ve yetkinliklerimi kullanarak hem kendime hem de çalıştığım şirkete değer katabileceğim bir kurumda çalışmak. Şirketinizin de çalışanlarına hak ettikleri değeri verdiğine inanıyorum. Bu nedenle belirli bir rakam ifade etmek istemiyorum.

Bu yaklaşım, adayın öncelikle şirkette çalışma isteğini ortaya koyarken ücret konusunda da görüşme sürecini zorlamadan ilerlemesine yardımcı olur. İş teklifi aşamasında ise aday, kendisine sunulan ücret ve çalışma koşullarını değerlendirerek kararını verir.

📚  Yapay Cevaplar Vermek ve Kendi Deneyimini Açıklayamamak

Günümüzde adaylar iş görüşmesine hazırlanırken yapay zekâ araçlarından, örnek mülakat sorularından ve çevrim içi eğitimlerden yararlanabiliyor.

Ancak ezberlenen cevapların adayın gerçek deneyimiyle uyuşmaması, görüşme sırasında sorun yaratabilir.

Örneğin adayın CV'sinde ileri seviyede veri analizi deneyimi yazarken, gerçekleştirdiği analizlerin yöntemini veya kullandığı araçları açıklayamaması işveren açısından soru işareti doğurabilir.

2026 yılında yayımlanan işe alım araştırmaları da adayların gerçek becerileriyle sundukları bilgiler arasındaki uyuma dikkat çekiyor.

Yapay zekâdan hazırlanmak için yararlanabilirsiniz. Ancak görüşmede anlattığınız deneyimlerin ve verdiğiniz cevapların size ait olması gerekir.

📊 Araştırmaların Ortak Sonucu: İşverenler En Çok Neye Dikkat Ediyor?

Not: Araştırmalar ABD'deki işe alım yöneticileriyle yapılmıştır. 

 Son Değerlendirme

İş görüşmelerinde mesleki deneyim ve teknik beceriler önemlidir. Ancak araştırmalar, işe alım yöneticilerinin adayların dürüstlüğüne, iletişim biçimine ve profesyonel tutumuna da büyük önem verdiğini gösteriyor.

• Güvenilir olun: Bilmediğiniz konuları bildiğinizi söylemek yerine öğrenmeye açık olduğunuzu gösterin.

• Saygılı ve özgüvenli davranın: Başarılarınızı anlatın, ancak başkalarını küçümsemeyin.

• Hazırlıklı gidin: Başvurduğunuz şirketi, pozisyonu ve kendi CV'nizde yer alan deneyimleri iyi tanıyın.

İş görüşmesinde güçlü bir izlenim bırakmanın en önemli yollarından biri, kendinizi olduğunuz gibi, açık ve profesyonel biçimde ifade edebilmektir.