Cv Benim Blog Yeni Nesil İş Arama
Benzer Yazılar
Havacılık Elektrik ve Elektroniği, uçakların elektrik ve aviyonik sistemlerinin çalışma mantığını, bakımını, testini ve arıza teşhisini öğreten 4 yıllık bir lisans programıdır. Bölüm özellikle uçak bakımının elektrik-elektronik ve aviyonik tarafına odaklanır.
📅 Yayın Tarihi: 29 Mart 2026
🔄 Son Güncelleme: 8 Eylül 2026
Mesleği somut bir örnekle anlatalım:
Bir yolcu uçağının kokpitindeki navigasyon sisteminde arıza uyarısı çıktığında bu alanda çalışan teknik personel; ilgili aviyonik ünitenin elektrik beslemesini, kablolarını, bağlantılarını, sensörlerden gelen verileri ve sistem komponentlerini teknik bakım dokümanına göre kontrol eder. Test cihazlarıyla arızanın nereden kaynaklandığını bulur, gerekli bakım veya komponent değişimi yapılır ve sistem yeniden test edilir.
Yani bu bölüm yalnızca kablo bağlamayı veya elektronik devreleri öğretmez. Uçağın haberleşme, seyrüsefer, otomatik uçuş, elektronik gösterge ve elektrik sistemlerinin güvenli şekilde çalışmasını sağlayan teknik altyapıya odaklanır. SHGM’nin B2 kategorisinde tanımladığı aviyonik alan da otomatik uçuş, haberleşme, radar, seyrüsefer, elektronik göstergeler ve çeşitli elektronik uçak sistemlerini kapsar.
Bu Bölümde Ne Öğretilir?
Bölümde genelde şu alanlar öne çıkar:
- Uçak Elektrik Sistemleri: Elektrik üretimi ve dağıtımı, jeneratörler, aküler, güç kaynakları, kablolama, koruma ve uçak elektrik devreleri
- Aviyonik Sistemler: Haberleşme, seyrüsefer, otomatik uçuş, elektronik gösterge ve uçaktaki diğer elektronik kontrol sistemleri
- Elektronik Devreler: Analog ve dijital elektronik, elektronik devre elemanları, ölçme ve elektronik sistemlerin çalışma prensipleri
- Bakım ve Arıza Teşhisi: Arıza bulma, test cihazlarının kullanılması, komponent kontrolleri, bakım ve onarım uygulamaları
- Havacılık Emniyeti ve Mevzuat: Uçuş emniyeti, insan faktörleri, bakım prosedürleri, kalite ve sivil havacılık kuralları
- Teknik İngilizce ve Dokümantasyon: İngilizce teknik el kitapları, bakım dokümanları, elektrik şemaları ve üretici talimatlarıyla çalışma
Örneğin Kapadokya Üniversitesinin güncel program içeriğinde hava aracı elektrik sistemleri, temel elektronik, aviyonik sistemler, elektronik alet sistemleri, servomekanizmalar, bütünleşmiş aviyonik sistemler, kabin ve haberleşme sistemleri, uçak bakım uygulamaları, havacılık mevzuatı ve insan faktörleri gibi ders alanları bulunuyor.
Programın amacı, uçak üzerindeki elektrik ve elektronik sistemleri anlayan, bakım süreçlerinde yer alan ve teknik dokümanla çalışabilen mezunlar yetiştirmektir.
⚜️ Bölüm Künyesi
Kazanılan Derece: Havacılık Elektrik ve Elektroniği Lisans Derecesi
Bölüm Türü: Lisans / 4 Yıl
Puan Türü: SAY
Eğitim Süresi: 8 Yarıyıl / 240 AKTS
Temel Alan: Havacılık / Elektrik-Elektronik / Aviyonik
Eğitim Yapısı: Uçak Elektrik Sistemleri + Aviyonik + Elektronik + Bakım + Arıza Teşhisi + Havacılık Mevzuatı
Ana Kariyer Alanı: Uçak Bakım / Aviyonik / Havacılık Elektroniği
Kariyer Yapısı: Havayolları + Bakım Kuruluşları + Savunma Sanayii + Havalimanı Sistemleri + Kamu
⚜️ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümü Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları
| Üniversite | Fakülte/Yüksekokul | Program | Süre | Kontenjan | Doluluk | Başarı Sırası | Taban Puan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eskişehir Teknik Üniversitesi | Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği | 4 Yıl | 34 | %100 | 46.150 | 468,55998 |
| Kocaeli Üniversitesi | Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği | 4 Yıl | 34 | %100 | 57.083 | 456,91479 |
| Erciyes Üniversitesi (Kayseri) | Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği | 4 Yıl | 34 | %100 | 63.773 | 449,89324 |
| Kapadokya Üniversitesi (Nevşehir) | Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (Burslu) | 4 Yıl | 8 | %100 | 73.843 | 439,51290 |
| İstanbul Aydın Üniversitesi | Uygulamalı Bilimler Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (İngilizce) (Burslu) | 4 Yıl | 5 | %100 | 76.945 | 436,42642 |
| İstanbul Gelişim Üniversitesi | Uygulamalı Bilimler Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (Burslu) | 4 Yıl | 8 | %100 | 88.716 | 424,96114 |
| Necmettin Erbakan Üniversitesi (Konya) | Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği | 4 Yıl | 20 | %100 | 88.941 | 424,72116 |
| İstanbul Nişantaşı Üniversitesi | Sivil Havacılık Yüksekokulu | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (Burslu) | 4 Yıl | 7 | %100 | 106.771 | 408,48290 |
| Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi | Ali Cavit Çelebioğlu Sivil Havacılık Yüksekokulu | Havacılık Elektrik ve Elektroniği | 4 Yıl | 17 | %100 | 165.669 | 364,84462 |
| Fırat Üniversitesi (Elazığ) | Sivil Havacılık Yüksekokulu | Havacılık Elektrik ve Elektroniği | 4 Yıl | 34 | %100 | 179.703 | 356,36317 |
| İskenderun Teknik Üniversitesi (Hatay) | Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği | 4 Yıl | 34 | %100 | 181.072 | 355,57808 |
| Kapadokya Üniversitesi (Nevşehir) | Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (%25 İndirimli) | 4 Yıl | 51 | %100 | 368.093 | 283,67097 |
| İstanbul Gelişim Üniversitesi | Uygulamalı Bilimler Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (%50 İndirimli) | 4 Yıl | 51 | %100 | 396.935 | 276,46659 |
| İstanbul Aydın Üniversitesi | Uygulamalı Bilimler Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (İngilizce) (%50 İndirimli) | 4 Yıl | 37 | %100 | 406.509 | 274,24405 |
| İstanbul Nişantaşı Üniversitesi | Sivil Havacılık Yüksekokulu | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (Ücretli) | 4 Yıl | 1 | %100 | 457.736 | 263,39596 |
| Eskişehir Teknik Üniversitesi | Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (KKTC Uyruklu) | 4 Yıl | 1 | %100 | 547.506 | 247,88908 |
| İstanbul Nişantaşı Üniversitesi | Sivil Havacılık Yüksekokulu | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (%50 İndirimli) | 4 Yıl | 42 | %100 | 578.309 | 243,38939 |
| İskenderun Teknik Üniversitesi (Hatay) | Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (KKTC Uyruklu) | 4 Yıl | 1 | %0 | — | — |
| Kocaeli Üniversitesi | Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi | Havacılık Elektrik ve Elektroniği (KKTC Uyruklu) | 4 Yıl | 1 | %0 | — | — |
Bilgiler 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’ndan derlenmiş olup, nihai kontrollerinizi ÖSYM’nin internet sitesindeki güncel kılavuzdan yapmanız gerekmektedir.
⚜️ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümü – Hızlı⚡ Kariyer ve İş İmkânları Analizi
| Gösterge | Hızlı Analiz |
|---|---|
| ❦ Eğitim Süresi | 4 Yıl – Lisans |
| 💫 Maaş – Eylül 2026 | 65.000 – 200.000+ TL |
| ❧ İş Bulma Süresi TÜİK-2024 | 🟢 9,9 Ay |
| ⚜️ Diploma Zorluk Seviyesi | 🟡 Orta – %13,4 |
| ✿ Mezun Sayısı 2024-2025 | 313 kişi |
| 🪐 Toplam Öğrenci Sayısı 2025-2026 | 2.332 kişi |
| ☄️ İş İlanı Görünürlüğü | 🟠 Düşük – ≈15 görünür ilan; ancak havayolu, bakım ve savunma şirketlerinin dönemsel/toplu alımları gerçek talebi daha geniş hale getiriyor |
| ❦ İstihdama Katılım TÜİK-2024 | 🟢 %90,1 |
| 🔮 Alanında Çalışma TÜİK-2024 | 🟢 %63,7 |
| 💮 Özel Sektör İmkânı | 🟢 Çok Güçlü – havayolu, bakım kuruluşları, aviyonik sistemler ve savunma-havacılık sanayiinde güçlü teknik istihdam alanı bulunuyor |
| ☾ Kamu İmkânı | 🔴 Zor – doğrudan teknik kadrolar bulunmasına rağmen merkezi kontenjan hacmi düşük ve alımlar dönemsel |
| ✿ Mezun–Talep Dengesi | 🟢 Çok Güçlü – düşük mezun arzına karşı uzmanlaşmış havacılık ve aviyonik personel talebi bulunuyor |
| ☄️ Rekabet | 🟢 Düşük – sınırlı mezun arzı ve havacılık/aviyonik uzmanlığı bölüm içi rekabeti önemli ölçüde azaltıyor |
| 🔮 Genel Risk | 🟢 Çok Düşük Risk / Çok Güçlü İstihdam |
| 🧭 Genel Görünüm | 🟢 Düşük mezun arzını uzmanlaşmış havacılık elektroniği bilgisiyle birleştiren; özellikle aviyonik deneyim, İngilizce ve SHY-66 B2 doğrultusunda gerekli mesleki yeterlilikleri kazanan mezunların havayolu, bakım ve savunma sanayiinde güçlü biçimde ayrışabildiği bir bölüm. |
1️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümü Nedir?
Havacılık Elektrik ve Elektroniği; hava araçlarında kullanılan elektrik, elektronik ve aviyonik sistemlerin çalışma prensiplerini, kontrolünü, bakımını, testini ve arıza teşhisini öğreten uygulama ağırlıklı bir lisans programıdır.
Uçakta elektrik-elektronik sistemlerin kapsamı oldukça geniştir.
Örneğin;
kokpit göstergeleri → haberleşme sistemleri → seyrüsefer sistemleri → otomatik uçuş → elektrik güç sistemleri → elektronik kontrol üniteleri → sensörler → kablolama → aviyonik komponentler
bu dünyanın parçalarıdır.
Bir arıza oluştuğunda yapılacak iş rastgele parça değiştirmek değildir.
Teknik personel:
arıza kaydını inceler → bakım dokümanını açar → elektrik şemasını takip eder → sistemi test eder → kablo/konnektör/komponentleri kontrol eder → arızanın kaynağını belirler → gerekli bakım işlemini uygular → sistemi yeniden test eder → yapılan işlemi kayıt altına alır.
Havacılık bakımını diğer birçok teknik alandan ayıran nokta da buradadır: yapılan iş doğrudan uçuş emniyetiyle bağlantılıdır.
2️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Mezunu Ne İş Yapar?
Bu bölüm mezunları en çok şu işlerde görülür:
- Uçak elektrik ve elektronik sistemlerinde arıza tespiti
- Aviyonik sistemlerin kontrol ve test işlemleri
- Elektrik kabloları ve bağlantıların kontrolü
- Aviyonik donanım ve komponentlerin kontrolü
- Bakım ve onarım faaliyetlerine katılım
- Test cihazlarının kullanılması
- Teknik bakım dokümanlarının uygulanması
- Yapılan bakım işlemlerinin kayıt altına alınması
- Hangar ve hat bakım faaliyetleri
- Üretim, sistem test ve entegrasyon çalışmaları
Özel sektörde mezunun karşısına Uçak Bakım Teknisyeni, Uçak Teknisyeni, Aviyonik Teknisyeni gibi pozisyonlar çıkabilir. Savunma ve hava aracı üretimi tarafında ise görev alanı sistem test, entegrasyon, aviyonik üretim ve teknik destek çalışmalarına genişleyebilir.
B2 Lisansı Neden Bu Kadar Önemli?
Bu bölüm açısından en kritik kariyer hatlarından biri B2 aviyonik bakım lisansıdır.
SHGM’ye göre:
B2 = Hava Aracı Bakım Teknisyeni (Aviyonik)
B2 lisansı, sahibine yetkisi kapsamında aviyonik ve elektrik sistemleri üzerinde gerçekleştirilen bakım faaliyetlerinden sonra bakım çıkış sertifikası düzenleyebilme imkânı verir.
Ancak:
Havacılık Elektrik ve Elektroniği diploması ≠ otomatik B2 lisansı
Bu ayrım bölüm tercih edilirken mutlaka bilinmelidir.
3️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Mezunlarının Günlük Çalışma Hayatı Nasıldır?
Günlük iş hayatı çalışılan kuruma göre değişse de uçak bakımında genellikle hangar veya hat bakım ortamı, teknik dokümantasyon, test cihazları ve vardiyalı çalışma bir aradadır.
Örneğin sabah yapılan kontrolde bir uçağın haberleşme sisteminde arıza tespit edildiğini düşünelim.
Teknik personel ilgili bakım dokümanına ulaşır, arıza prosedürünü takip eder, elektrik bağlantılarını ve ilgili komponentleri kontrol eder, gerekli testleri uygular ve problemin kaynağını belirlemeye çalışır.
Dolayısıyla günlük çalışma;
arıza bulma + test + teknik doküman + bakım + kontrol + kayıt
üzerine kurulabilir.
Çalışma ortamına göre:
- Vardiyalı düzen bulunabilir.
- Gece çalışması gerekebilir.
- Hafta sonu veya resmî tatilde çalışma olabilir.
- Hangar ve apron ortamında görev yapılabilir.
- Uçağın uçuş programı nedeniyle zaman baskısı oluşabilir.
- İngilizce teknik dokümanların sürekli kullanılması gerekebilir.
SHGM de hava aracı teknisyenliği açısından sorumluluk, muhakeme, el becerisi, İngilizce, tecrübe ve zaman baskısı altında soğukkanlı çalışabilmeyi önemli özellikler arasında saymaktadır.
4️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümü Kimler İçin Uygun?
Bu bölüm özellikle:
- Elektrik-elektronik mantığını seven,
- Uçak sistemlerine meraklı,
- Teknik arıza çözmekten hoşlanan,
- Elektrik şemalarını öğrenmeye istekli,
- El becerisi ve teknik düşünme yeteneği güçlü,
- Ayrıntıları fark edebilen,
- Prosedürlere sadık çalışabilen,
- Teknik İngilizcesini geliştirmeye hazır,
- Vardiyalı çalışma düzenine uyum sağlayabilecek,
- Havacılığın disiplinli çalışma kültürünü kabul eden
kişiler için uygundur.
Burada “uçakları seviyorum” tek başına yeterli değildir.
Daha belirleyici soru şudur:
Bir elektronik sistemde arıza olduğunda saatlerce şema, ölçüm sonucu, bağlantı ve komponent kontrol ederek problemin kaynağını aramaktan hoşlanır mısın?
Cevap evetse bölüm çok daha uygun olabilir.
Havacılık bakımında “yaklaşık doğru” yerine “prosedüre uygun doğru” çalışma esastır.
5️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümünde Kimler Zorlanır?
Bu bölüm özellikle:
- Elektrik ve elektronik derslerinden hoşlanmayan,
- Teknik doküman okumaktan sıkılan,
- İngilizce öğrenmek istemeyen,
- Vardiyalı düzene kesinlikle karşı olan,
- Sürekli dikkat gerektiren işlerde zorlanan,
- Prosedürleri gereksiz gören,
- Zaman baskısı altında dikkati dağılan,
- Teknik sorumluluk almak istemeyen
kişiler için zorlayıcı olabilir.
Uçak bakımında yapılan küçük bir hata bile uçuş emniyetini etkileyebileceği için kontrol, kayıt ve prosedür kültürü çok güçlüdür.
Bir otomobilde arızalı elektronik sistem can sıkıcı bir sorun yaratabilir; uçakta kritik bir sistemde yapılan yanlış bakım ise uçuş emniyeti problemi oluşturabilir.
Bu nedenle bölüm yalnızca akademik olarak değil, çalışma disiplini açısından da herkese uygun değildir.
6️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Mezunları Nerelerde Çalışabilir?
Bölümün en doğrudan çalışma alanı sivil havacılık ve uçak bakım sektörüdür.
Eskişehir Teknik Üniversitesi mezunların havayolları, hava aracı bakım merkezleri ve diğer havacılık işletmelerinin teknik bölümlerinde çalışabildiğini belirtirken; Yıldız Teknik Üniversitesi SHGM, DHMİ, havayolları, havacılık/savunma kuruluşları ve hava aracı elektrik-elektroniğine destek veren işletmeleri çalışma alanları arasında göstermektedir.
Havayolları ve Uçak Bakım Kuruluşları: Uçak bakım, aviyonik bakım, elektrik-elektronik sistem kontrolü ve teknik destek görevlerinde çalışabilir.
Hat Bakım: Uçağın operasyon sırasında havalimanında gerçekleştirilen teknik kontrollerinde ve uygun pozisyonlarda bakım faaliyetlerinde görev alabilir.
Hangar / Üs Bakım: Uçakların daha kapsamlı bakım süreçlerinde elektrik-elektronik ve aviyonik sistemler üzerinde çalışabilir.
Komponent Bakım: Uçaktan sökülen elektronik veya aviyonik komponentlerin test, bakım ve onarım süreçlerinde görev alabilir.
Savunma Sanayii: Uçak, helikopter, İHA/SİHA ve diğer hava platformlarında aviyonik üretim, montaj, sistem test, entegrasyon ve teknik destek alanlarında çalışabilir.
Hava Aracı Üretimi: Elektrik tesisatı, kablolama, aviyonik sistem kurulumu, test ve üretim süreçlerinde görev alabilir.
Havalimanı Teknik Sistemleri: Uygun pozisyonlarda elektronik, haberleşme, seyrüsefer ve gözetim sistemlerine yönelik teknik görevlerde çalışabilir.
Kamuda ATSEP
Kamu tarafında özellikle DHMİ’deki Hava Trafik Emniyeti Elektronik Personeli (ATSEP) hattı önemlidir.
ATSEP doğrudan “uçak tamir eden personel” değildir.
Bu personel havalimanı ve hava trafik sistemlerindeki haberleşme (COM), seyrüsefer (NAV) ve gözetim (SUR) altyapılarının kurulması, işletilmesi ve bakımında görev yapar. DHMİ, bu elektronik personelin SHY-ATSEP kapsamında lisanslandırıldığını açıkça belirtmektedir.
Yani iki kariyer hattını birbirinden ayırmak gerekir:
B2 → Uçağın elektrik ve aviyonik sistemleri
ATSEP → Hava trafik/havalimanı CNS elektronik sistemleri
7️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Ortalama Kazanç ve Yan Haklar (Eylül 2026)
| Çalışma Alanı / Pozisyon | En Düşük Maaş / Gelir | Ortalama Maaş / Gelir | En Yüksek Maaş / Gelir | Kariyer ve Kazanç Gerçeği |
|---|---|---|---|---|
| 🏛️ Kamu – Uygun Teknik / Havacılık Kadroları | 73.070 TL | 85.000 TL | 100.000 TL+ | Kamu ilanlarında bölümün kabul edildiği teknik pozisyonlara başvurulabilir; ancak mezuniyet tek başına “mühendis” kadrosu hakkı vermez. |
| ✈️ Özel – Aviyonik Bakım / Giriş Seviyesi | 65.000 TL | 75.000 TL | 85.000 TL | Havayolu ve bakım kuruluşlarında elektrik-elektronik sistemleri, aviyonik bakım ve teknik destek tarafındaki başlangıç seviyesidir. |
| 🛡️ Özel – Savunma / Havacılık Elektroniği | 85.000 TL | 120.000 TL | 160.000 TL+ | Aviyonik sistem, test, entegrasyon ve elektronik üretim tarafında deneyim ve görev niteliğine göre yükselen kariyer hattıdır. |
| ⚡ Özel – B2 Lisanslı Aviyonik Bakım Personeli | 110.000 TL | 155.000 TL | 200.000 TL+ | SHY-66 B2 lisansı, tip yetkisi, bakım deneyimi ve yabancı dil kazanç üzerinde güçlü fark yaratabilir. |
| 🚀 Girişimcilik – İHA / Aviyonik Sistem Geliştirme | 200.000 TL | 375.000 TL | 550.000 TL+ | Otopilot, uçuş elektroniği, haberleşme ve test sistemleri geliştiren işletmeler için tahmini girişim kazancıdır. |
| 🔧 Girişimcilik – Havacılık Kablaj / Test Hizmetleri | 150.000 TL | 300.000 TL | 450.000 TL+ | Sertifikasyon ve kalite şartlarını sağlayarak havacılık/savunma tedarik zincirine çalışan işletmeler için tahmini net kazançtır. |
| 🌍 Yurt Dışı – B2 Avionics / Aircraft Maintenance | 4.000 EUR | 6.000 EUR | 8.000 EUR+ | Lisans/yetki tanınması, tip eğitimi, tecrübe ve çalışma izni sağlandığında Avrupa ve diğer havacılık pazarlarına açılabilir. |
Kısa Değerlendirme
➡️ Bu bölümde kritik ayrım 4 yıllık lisans diploması ile hava aracı bakım lisansının aynı şey olmamasıdır. Örneğin YTÜ açıkça mezuniyetle SHY-147 belgesi verilmediğini belirtiyor; bazı üniversitelerde ise SHGM tarafından tanınan okul statüsüne bağlı farklı avantajlar bulunabiliyor. Dolayısıyla tercih yapılırken yalnız bölüm adına değil, üniversitenin SHY-147/tanınan okul statüsüne ve hangi modül muafiyetlerini sağladığına bakmak gerekir.
➡️ Bölümün istihdam alanı oldukça somut. Havayolları ve bakım kuruluşlarının yanında hava aracı üretimi, savunma sanayii, aviyonik entegrasyon, test ve elektronik sistem desteği tarafında çalışılabiliyor. Üniversitelerin resmi program bilgilerinde de SHGM, DHMİ, havayolları, hava aracı üreticileri ve askeri bakım merkezleri çalışma alanları arasında gösteriliyor.
➡️ B2 lisansının önemini gösteren somut bir kamu örneği de var: 2025 tarihli TKGM Uçak Kontrol Makinisti ilanında Havacılık Elektrik ve Elektroniği lisans mezuniyeti kabul edilmiş; ayrıca SHY-66 lisansında B1.1 ve/veya B2 kategorisinin açık olması ve İngilizce yeterliliği şart koşulmuş. Yani diploma sektöre giriş sağlarken, bakım yetkisi ayrı bir lisanslama sürecine bağlı.
Notlar
🔮 TÜİK Kazanç Verisi: Burada bölüm çok güçlü. TÜİK’in lisans program bazlı kazanç sınıflandırmasında Havacılık Elektrik ve Elektroniği 2022, 2023 ve 2024 yıllarının tamamında “Çok Yüksek” kazanç grubundadır. Dolayısıyla bölümün genel mezun kazanç performansı, yalnız birkaç yüksek ücretli B2 personelinden ibaret değil; TÜİK verisi de genel kazanç potansiyelinin güçlü olduğunu destekliyor. Bununla birlikte bu sınıflandırma yeni mezun başlangıç maaşını değil, çalışan mezunların genel kazanç düzeyini gösterir.
8️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümünde Kariyer ve Mesleki Gelişim
Bu alanda klasik anlamda bağımsız “serbest çalışma” imkânı sınırlıdır. Kariyer daha çok yetki, lisans, uçak tipi ve tecrübe üzerinden büyür.
Uçak bakım tarafındaki güçlü kariyer hattı:
Teknik eğitim → bakım deneyimi → SHY-66 B2 → tip eğitimi/yetkisi → lisanslı aviyonik teknisyenliği → kıdemli teknik roller
şeklinde gelişebilir.
Bunun dışında mezunlar zamanla:
Aviyonik Bakım: Uçağın elektronik sistemleri üzerinde uzmanlaşabilir.
Komponent Bakım: Aviyonik cihazların atölye ortamındaki test ve bakımına yönelebilir.
Bakım Planlama / Teknik Destek: Sahadaki bakım faaliyetlerinden daha fazla teknik planlama ve koordinasyon gerektiren rollere geçebilir.
Kalite: Havacılık bakım süreçlerinin standartlara ve prosedürlere uygunluğuyla ilgili görevlerde çalışabilir.
MCC / Teknik Operasyon: Uçuş operasyonundaki hava araçlarının teknik durumlarının izlenmesine yönelik uygun pozisyonlara ilerleyebilir.
Savunma Sanayii: Sistem test, entegrasyon, aviyonik üretim, kablolama ve hava platformu elektroniğinde uzmanlaşabilir.
ATSEP: Kamu/hava seyrüsefer tarafında gerekli işe giriş ve lisans koşulları sağlanırsa CNS sistemlerinde uzmanlaşabilir.
Bölümde kariyeri büyüten temel denklem:
Havacılık Elektrik ve Elektroniği + Teknik İngilizce + Gerçek Bakım Tecrübesi + B2 Lisansı + Tip Yetkisi
şeklindedir.
9️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümü Rekabet Analizi
| Rakip Bölüm / Profil | Rekabet | Neden? |
|---|---|---|
| Havacılık Elektrik ve Elektroniği mezunları | 🔴 Çok Yüksek | Aynı aviyonik ve uçak bakım pozisyonlarına başvururlar |
| Uçak Elektrik-Elektronik mezunları | 🔴 Çok Yüksek | Aviyonik bakım alanıyla doğrudan örtüşen eğitim geçmişleri bulunabilir |
| Uçak Teknolojisi mezunları | 🟠 Yüksek | Uçak bakım ve teknisyenlik ilanlarının bir bölümünde aynı aday havuzuna girebilirler |
| Uçak Gövde ve Motor Bakımı mezunları | 🟠 Yüksek | Uçak bakım sektöründe ortak işveren ve bakım kuruluşlarında çalışırlar |
| B2 lisanslı farklı eğitim geçmişine sahip adaylar | 🔴 Çok Yüksek | Lisanslı bakım pozisyonunda SHY-66 yetkisi diploma adından daha belirleyici hale gelebilir |
| Deneyimli aviyonik teknisyenleri | 🔴 Çok Yüksek | Gerçek uçak bakım tecrübesi ve tip bilgisi ciddi avantaj sağlar |
| Elektrik-Elektronik alanı mezunları | 🟡 Orta | Savunma, üretim, test ve entegrasyon tarafında bazı pozisyonlarda rekabet oluşturabilirler |
| Mekatronik alanı mezunları | 🟡 Orta | Üretim, test ve entegrasyon görevlerinde kesişme oluşabilir |
| Savunma sanayii aviyonik personeli | 🟠 Yüksek | İHA/uçak elektronik sistemleri, test ve entegrasyon tecrübesi avantaj sağlar |
| Tip yetkili B2 teknisyenleri | 🔴 Çok Yüksek | Belirli uçak tiplerinde doğrudan yetkin ve deneyimli aday grubudur |
☄️ Yazmadan Önce Bil
- Havacılık Elektrik ve Elektroniği 4 yıllık lisans programıdır; mühendislik bölümü değildir.
- Mezun olmak otomatik olarak B2 lisanslı uçak bakım teknisyeni yapmaz.
- B2, SHGM sisteminde Hava Aracı Bakım Teknisyeni (Aviyonik) kategorisidir.
- Üniversitenin SHGM açısından eğitim/tanınma durumunun tercih öncesinde ayrıca kontrol edilmesi önemlidir.
- Uçak bakımında teknik İngilizce ciddi bir kariyer filtresidir.
- Lisanssız giriş seviyesinde aday rekabeti daha geniştir.
- B2 + tip yetkisi + bakım tecrübesi kazanıldıkça adayın niteliği belirgin biçimde farklılaşır.
- Vardiya, gece çalışması, hangar/apron ortamı ve zaman baskısı mesleğin gerçek çalışma koşulları arasındadır.
- Savunma sanayiinde aviyonik, sistem test ve entegrasyon alternatif kariyer alanları oluşturabilir.
- ATSEP ile B2 aynı şey değildir: B2 hava aracının aviyonik/elektrik bakım hattı; ATSEP ise hava trafik emniyeti için kullanılan CNS/ATM elektronik sistemleri hattıdır.
🧭 Net Sonuç
- Havacılık Elektrik ve Elektroniği, doğrudan havacılığa bağlanan ve uzmanlaşması belirgin bir teknik lisans programıdır.
- Diploma sektöre giriş sağlar; fakat uçak bakımında asıl kariyer değerini İngilizce, bakım tecrübesi, B2 lisansı ve tip yetkisi oluşturur.
- Havacılığı gerçekten isteyen ve teknik disipline uyum sağlayabilen öğrenci açısından güçlü bir kariyer hattı sunarken, yalnız diplomanın iş garantisi sağlayacağını düşünen öğrenci için aynı avantaj geçerli değildir.
🔟 Havacılık Elektrik ve Elektroniği Mezunları ve Sektör Ne Diyor?
Havacılık Elektrik ve Elektroniği; uçakların elektrik, elektronik ve aviyonik sistemlerinin kontrolü, bakımı, arıza tespiti ve onarımı üzerine yoğunlaşan dört yıllık bir lisans programıdır.
Bölümün temel kariyer hattı uçak bakım sektörüdür. Bunun yanında mezunlar havalimanı elektronik sistemleri, bakım yönetimi, teknik destek ve uygun yetkinlik kazandıklarında savunma-havacılık sektörünün farklı teknik alanlarında da çalışabilir.
✈️ Mezun Gerçekte Ne İş Yapar?
Bir yolcu uçağında kokpitteki seyrüsefer ekranlarından birinin arıza verdiğini düşünelim.
Sorun yalnız ekranın değiştirilmesi değildir. Elektrik beslemesi, kablolama, veri hattı, ilgili aviyonik bilgisayarlar ve sistemler kontrol edilerek arızanın nereden kaynaklandığı bulunmalıdır.
Havacılık Elektrik ve Elektroniği mezunu bakım tarafında aviyonik sistemlerin test, arıza tespiti, bakım ve teknik dokümantasyon süreçlerinde görev alabilir.
Yani yaptığı iş klasik elektronik bilgisini, uçak sistemleri ve çok sıkı havacılık bakım kurallarıyla birleştirir.
🪪 Dört Yıllık Diploma Uçağa İmza Yetkisi Verir mi?
Hayır.
Bu bölümde en önemli ayrımlardan biri budur.
Türkiye’de hava aracı bakımında SHY-66 B2, aviyonik bakım personelinin temel lisans kategorisidir. Ancak üniversite diploması tek başına bu lisansın ve bakım çıkış yetkisinin yerine geçmez.
Adayın eğitim durumuna göre gerekli bilgi/modül şartlarını ve belgelenmiş bakım deneyimini tamamlaması gerekir.
Ayrıca belirli bir uçak tipinde bakım çıkış yetkisi kullanılacaksa ilgili uçak tip eğitimi ve tip yetkisi de gerekir.
Bu nedenle bölüm seçerken üniversitenin SHGM tarafından tanınma/yetkilendirilme durumunu ayrıca incelemek son derece önemlidir.
⚡ B2 Lisansı Neden Bu Kadar Önemli?
Çünkü B2, aviyonik sistemler tarafındaki mesleki yetkinliğin merkezindedir.
Elektrik üretim ve dağıtımı, haberleşme, seyrüsefer, göstergeler ve çeşitli elektronik uçak sistemleri bu kariyer hattının içine girer.
Ancak “B2 lisansı alan kesin iş bulur” demek doğru değildir.
Lisans ve tip yetkisi adayın değerini ciddi biçimde artırabilir; fakat iş piyasası yine hava yolu ve bakım kuruluşlarının personel ihtiyacına, deneyime, İngilizceye ve çalışılan uçak tiplerine bağlıdır.
🛫 Tanınan veya Yetkili Okuldan Mezun Olmak Avantaj mı?
Evet, ciddi avantaj sağlayabilir.
SHGM tarafından tanınan/yetkilendirilen eğitim yapılarında alınan eğitime göre SHY-66 temel bilgi modüllerinde kredilendirme veya muafiyet ve gerekli bakım deneyimi açısından avantajlar oluşabilir.
Bu nedenle aynı bölüm adının iki üniversitede bulunması, mezunların bakım lisansına aynı yoldan ulaşacağı anlamına gelmez.
Bölüm tercihinde yalnız taban puana değil, SHGM yetkileri, uygulama tesisleri, bakım eğitimi ve sektör bağlantılarına da bakılmalıdır.
🌙 Çalışma Koşulları Gerçekten Zor mu?
Uçak bakım tarafında çoğu zaman evet.
Hava yolu operasyonu 24 saat devam ettiği için gece vardiyası, hafta sonu çalışması ve zaman baskısı mesleğin önemli parçaları olabilir.
Bir uçağın kısa sürede tekrar sefere verilmesi gerekirken teknisyen arızayı bulmak ve işlemleri bakım dokümanına uygun tamamlamak zorundadır.
Burada “hızlı çalışmak” tek başına yeterli değildir; prosedür, kayıt ve kontrol disiplinine uymak uçuş emniyetinin parçasıdır.
Buna karşılık bakım planlama, teknik ofis veya bazı savunma/elektronik sistem görevlerinde çalışma düzeni daha farklı olabilir.
🛰️ İHA/SİHA ve Savunma Sanayisi Mezun İçin Ayrı Bir Yol mu?
Evet, fakat bunu uçak bakım kariyeriyle aynı şey saymamak gerekir.
İHA/SİHA, radar, haberleşme ve aviyonik sistemler Havacılık Elektrik ve Elektroniği mezunlarının teknik altyapısıyla kesişebilir.
Ancak aviyonik sistem tasarımı, gömülü yazılım, radar algoritmaları veya ileri Ar-Ge pozisyonlarında Elektrik-Elektronik, Elektronik-Haberleşme, Bilgisayar ve benzeri mühendislik bölümleri güçlü rakiplerdir.
Havacılık Elektrik ve Elektroniği mezununun doğal üstünlüğü ise özellikle hava aracı sistemleri, bakım mantığı ve havacılık mevzuatına yakın eğitimidir.
🤖 Yapay Zekâ ve Öngörüsel Bakım Mesleği Değiştiriyor mu?
Evet.
Modern uçaklardan çok miktarda teknik veri toplanabildiği için bazı arızalar henüz ciddi probleme dönüşmeden önce belirtilerinden tespit edilebiliyor.
Veri analitiği ve yapay zekâ, bu öngörüsel bakım süreçlerini geliştirebilir.
Ancak algoritmanın “şu sistemde arıza ihtimali yüksek” demesi, bakım personelinin görevini ortadan kaldırmaz.
Uçak üzerinde kontrolün yapılması, arızanın doğrulanması, gerekli bakım işleminin uygulanması ve mevzuata uygun kayıt/yetkilendirme süreçleri devam eder.
Dolayısıyla gelecekte avantajlı profil yalnız parçayı değiştirebilen değil, dijital teşhis sistemlerini ve modern aviyonik veriyi anlayabilen bakım personeli olacaktır.
📡 ATSEP Olabilir mi?
Evet, bu bölüm açısından önemli alternatiflerden biridir.
Güncel ATSEP mevzuatında uçak/havacılık elektrik-elektroniği lisans mezuniyeti, uygun eğitim alanları arasında yer almaktadır.
Fakat diploma kişiyi doğrudan ATSEP yapmaz.
İlgili kuruma girdikten sonra temel eğitim, asistan ATSEP sertifikası, COM/NAV/SUR yeterlilik süreçleri, işbaşı eğitimi, sınav, sağlık ve İngilizce şartlarının tamamlanması gerekir.
ATSEP kariyeri uçak üzerindeki aviyonik bakımdan farklıdır; daha çok havalimanları ve hava trafik sistemlerinin haberleşme, seyrüsefer ve gözetim altyapısının işletilmesi ve bakımına yöneliktir.
⚔️ Mezunların En Büyük Rakipleri Kimler?
Elektrik-Elektronik ve Elektronik-Haberleşme Mühendisliği mezunları özellikle savunma sanayisi, elektronik sistem geliştirme ve Ar-Ge pozisyonlarında güçlü rakiptir.
Uçak Gövde ve Motor Bakımı mezunları aynı bakım kuruluşlarında çalışır ancak ağırlıkları mekanik, motor ve yapı sistemlerindedir; Havacılık Elektrik ve Elektroniği ise aviyonik/B2 tarafında ayrışır.
Bilgisayar ve Yazılım Mühendisliği mezunları ise otonom sistemler, görev yazılımları ve gömülü yazılım tarafında öne çıkar.
Bu bölümün esas rekabet avantajı elektronik bilgisi + uçak sistemleri + bakım uygulaması + havacılık mevzuatı kombinasyonudur.
🧭 Son Değerlendirme
- Havacılık Elektrik ve Elektroniği mezunlarının temel kariyer hattı uçak elektrik-elektronik ve aviyonik bakım sistemleridir.
- Bölüm dört yıllık lisans programıdır ancak mühendislik diplomasıyla karıştırılmamalıdır.
- Diploma tek başına uçağın bakım çıkışını imzalama yetkisi vermez; SHY-66 lisans ve yetkilendirme süreçleri ayrıca tamamlanır.
- Aviyonik bakım kariyerinde B2 lisansı ve sonrasında uçak tip yetkileri önemli değer yaratır.
- Üniversitenin SHGM tanınma/yetkilendirilme durumu mezuniyet sonrası lisans sürecini önemli ölçüde etkileyebilir.
- Çalışma hava yolu bakımında vardiyalı, yüksek dikkat ve prosedür disiplini gerektiren bir yapıya sahiptir.
- İHA/SİHA ve savunma sanayisi alternatif oluşturur; fakat ileri tasarım ve Ar-Ge işlerinde mühendislik bölümleriyle ciddi rekabet vardır.
- ATSEP bölüme uygun alternatif kariyer yollarından biridir ancak ayrı eğitim, sınav ve lisans süreci gerektirir.
- Yapay zekâ ve öngörüsel bakım teknisyen ihtiyacını ortadan kaldırmaktan çok arıza teşhis ve bakım yöntemlerini dijitalleştirmektedir.
- En güçlü profil aviyonik sistem bilgisi + SHY-66/B2 kariyer planı + teknik İngilizce + uygulamalı bakım deneyimi + dijital arıza teşhisi kombinasyonudur.
1️⃣1️⃣ Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümü Rekabet ve İş Bulma Gerçekliği
⚜️ Mezun–Talep Dengesi Analizi
| Gösterge | Güncel Durum | Değerlendirme |
|---|---|---|
| 2024-2025 Toplam Mezun Sayısı | 313 kişi | Çok Düşük Mezun Arzı |
| Lisans Mezunu | 302 kişi | Çok Düşük |
| Yüksek Lisans Mezunu | 9 kişi | Çok Düşük |
| Doktora Mezunu | 2 kişi | Çok Düşük |
| 2025-2026 Toplam Öğrenci Sayısı | 2.332 kişi | Küçük Öğrenci Havuzu |
| Lisans Öğrencisi | 2.196 kişi | Düşük |
| Yüksek Lisans Öğrencisi | 102 kişi | Sınırlı |
| Doktora Öğrencisi | 34 kişi | Çok Düşük |
| Görünür Özel Sektör İlanı | ≈15 | Gerçek Talebi Yansıtmıyor |
| Bölüm İçi Rekabet | Düşük | Mezun Arzı Sınırlı |
| Havacılık / Aviyonik Uzmanlık Avantajı | Çok Güçlü | Genel Elektronik Mezunlarından Ayrıştırıyor |
| SHY-66 B2 / Lisanslama Avantajı | Çok Yüksek | İstihdam Gücünü Belirgin Artırıyor |
| Havayolu / Bakım Kuruluşları Talebi | Çok Güçlü | Toplu ve Dönemsel Alımlar Önemli |
| Savunma Sanayii Talebi | Çok Güçlü | Büyüyen Alternatif İstihdam Kanalı |
| Mezun–Talep Dengesi | Çok Güçlü | Düşük Mezun Arzına Karşı Nitelikli Teknik Talep |
❦ Kamu Atama ve Rekabet Analizi
| Yıl | Atama Türü / Kurum | Alınan Kadro Sayısı | Tahmini Başvuru Havuzu | Taban Puan | Tavan Puan |
|---|---|---|---|---|---|
| 2026 | Merkezi + Açıktan | 15 | ≈1.400 | 84,20 | 91,40 |
| 2025 | MSB / EGM + Merkezi | 28 | ≈1.250 | 79,80 | 89,90 |
| 2024 | Kurumsal / Açıktan | 18 | ≈1.100 | 76,90 | 90,15 |
| 2023 | Açıktan / MSB-Hava Kuvvetleri | 42 | ≈1.300 | 74,50 | 88,70 |
| 2022 | Merkezi / Savunma Projeleri | 20 | ≈950 | 77,60 | 89,10 |
| 2022-2026 Toplam | — | 123 | — | — | — |
| Kamu Göstergesi | Durum |
|---|---|
| Nitelik Kodu | 4711 |
| Doğrudan Teknik Kadro | 🟢 Var |
| Merkezi Kontenjan Hacmi | 🟠 Düşük |
| DHMİ İstihdam Kanalı | 🟡 Dönemsel |
| MSB / EGM / Savunma Alımları | 🟢 Önemli Alternatif Kanal |
| 4711 Teknik Kod Koruması | 🟢 Güçlü |
| Elektrik-Elektronik Mühendisliği Rekabeti | 🟠 Yüksek |
| Uçak Bakım / Gövde-Motor Rekabeti | 🟡 Orta |
| Kamuya Yerleşme | 🔴 Zor |
💮 Rekabet ve İş Bulma Skorları
| Kriter | Skor | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Kamu İstihdam Potansiyeli | 5/10 | Orta |
| Özel Sektör İstihdam Potansiyeli | 9/10 | Çok Güçlü |
| Bölüm İçi Rekabet Avantajı | 9/10 | Çok Güçlü |
| Havayolu / Bakım Kuruluşları Potansiyeli | 9/10 | Çok Güçlü |
| Savunma Sanayii Potansiyeli | 10/10 | Çok Güçlü |
| Aviyonik Uzmanlık Avantajı | 10/10 | Çok Güçlü |
| SHY-66 B2 ile Ayrışma Potansiyeli | 10/10 | Çok Güçlü |
| Teknik Diploma ile Ayrışma Gücü | 9/10 | Çok Güçlü |
| Yurt Dışı Çalışma Potansiyeli | 9/10 | Çok Güçlü |
| Genel İş Bulma Potansiyeli | 9/10 | Çok Güçlü |
☄️ Risk Etiketi – Havacılık Elektrik ve Elektroniği
| Alan | Değerlendirme |
|---|---|
| Kamu | 🔴 Zor |
| Özel Sektör | 🟢 Çok Düşük Risk / Çok Güçlü İstihdam |
| Bölüm İçi Rekabet | 🟢 Düşük |
| Elektrik-Elektronik Mühendisliği Rekabeti | 🟠 Yüksek |
| Uçak Bakım / Gövde-Motor Rekabeti | 🟡 Orta |
| Aviyonik Uzmanlık Avantajı | 🟢 Çok Yüksek |
| SHY-66 B2 / Mesleki Lisans Avantajı | 🟢 Çok Yüksek |
| Havayolu Şirketleri İstihdamı | 🟢 Güçlü |
| Savunma Sanayii İstihdamı | 🟢 Çok Güçlü |
| Görünür İlanlara Bağımlılık | 🟢 Düşük – Toplu Alımlar Önemli |
| Maaş Düzeyi TÜİK-2024 | 🟢 Çok Yüksek |
| Diploma Zorluğu | 🟡 Orta – %13,8 lisans mezunu/lisans öğrencisi oranı |
| İş Bulma Süresi TÜİK-2024 | 🟢 9,9 Ay |
| Genel İş Bulma Riski | 🟢 Çok Düşük Risk / Çok Güçlü İstihdam |
🔮 TÜİK VERİ ANALİZİ 2024
| 🟢 %90,1 | 🟢 %63,7 | 🟢 %57,4 |
|---|---|---|
| Mezunların istihdama katılma oranı | Çalışanların kendi alanında çalışma oranı | Toplam mezun içinde kendi alanında çalışan oranı |
100 mezundan yaklaşık 57’si kayıtlı istihdamda kendi alanıyla uyumlu bir işte çalışıyor.
🪐 Havacılık Elektrik ve Elektroniği Bölümü Okunur mu? – Analiz Özeti
Havacılık Elektrik ve Elektroniği, verilerin birlikte değerlendirildiğinde çok güçlü istihdam tablosu ortaya koyduğu teknik lisans programlarından biridir. Mezun arzının yalnızca birkaç yüz kişi düzeyinde tutulması; havacılık, bakım ve aviyonik tarafındaki uzmanlaşmış personel ihtiyacıyla birleştiğinde bölüm içi rekabeti ciddi biçimde sınırlıyor.
Yaklaşık 15 görünür ilanı gerçek sektör talebi gibi okumak ise yanıltıcı olur. Havacılıkta işe alım, klasik ilan sitelerindeki sürekli tekil ilanlardan çok havayolu şirketlerinin, bakım kuruluşlarının ve savunma sanayii firmalarının dönemsel/toplu personel alımları üzerinden ilerleyebiliyor. Dolayısıyla ilan sayısıyla mezun sayısını doğrudan karşılaştırmak bu bölümde iş piyasasını olduğundan küçük gösterir.
TÜİK sonuçları bu tabloyu güçlü biçimde destekliyor. Yüksek istihdam, kısa sayılabilecek işe giriş süresi ve çok yüksek maaş seviyesi aynı anda görülüyor. Alan uyumunun istihdam oranından daha düşük kalması ise bölümün genel istihdam gücünü bozmuyor; mezunların havacılık dışındaki elektronik, savunma ve teknik sistem işlerine de geçebilmesi bu farkın bir bölümünü açıklayabilir.
Bölümde kritik ayrım yalnız diplomayı almak ile sektörün istediği lisanslama ve teknik yeterlilikleri kazanmak arasında ortaya çıkıyor. Özellikle aviyonik bakım tarafında SHY-66 B2 doğrultusunda ilerleyen, İngilizcesi güçlü ve uygulamalı teknik deneyim kazanan bir mezun, sıradan bir lisans mezunundan çok daha güçlü konuma geliyor. Savunma sanayiinin büyümesi de aviyonik, elektronik sistemler ve hava platformları tarafında ikinci büyük istihdam kanalı yaratıyor.
Sonuç olarak Havacılık Elektrik ve Elektroniği 🟢 çok düşük iş bulma riskine ve çok güçlü istihdama sahiptir; kamu ise 🔴 zordur. Bölümün asıl kariyer gücü kamu atamasından değil, havayolu-bakım ekosistemi, aviyonik uzmanlığı, gerekli mesleki lisanslar ve hızla gelişen savunma-havacılık sanayiinden gelmektedir. Bu alanda gerekli teknik yeterlilikleri ve sertifikaları tamamlayan mezun açısından işsizlik riski oldukça düşüktür.
Sorumluluk Reddi
Yapılan analizler; özel sektör iş ilanı verileri, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan istihdam verileri, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yayımlanan öğrenci, mezun ve kontenjan verileri, merkezi yerleştirme sonuçlarına dayanan kamu atama verileri, üniversiteler ve diğer resmî kurumlar tarafından yayımlanan bilgiler ile kamuya açık web siteleri ve sosyal medya platformlarından elde edilen sektörel gözlem ve verilerin birlikte değerlendirilmesiyle oluşturulmuştur.
Özel sektör, resmî kurumlar, üniversiteler ve diğer kamuya açık kaynaklardan elde edilen verilerin derlenmesi, karşılaştırılması, doğrulanması ve modellenmesi süreçlerinde yüksek hassasiyet gösterilmiştir. Sosyal medya ve benzeri kullanıcı kaynaklı içerikler ise tek başına istatistiksel veya resmî veri olarak kabul edilmemiş; mezun deneyimlerini, iş piyasasındaki eğilimleri ve sektörel görüşleri anlamaya yardımcı tamamlayıcı kaynaklar olarak değerlendirilmiştir.
Analiz kapsamında dayanaksız, gözlemsiz veya kaynağı belirsiz verilerin kullanılmamasına özen gösterilmiş; veri işleme, sınıflandırma ve modelleme aşamalarında çeşitli yapay zekâ destekli araçlardan yararlanılmış ve elde edilen çıktılar kontrol edilerek değerlendirilmiştir.
Bu çalışmanın amacı; veri temelli ve gerçekçi bir çerçevede iş piyasasının yönünü, mezun arzını, kontenjan eğilimlerini, istihdam olanaklarını ve rekabet düzeyini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda analizler, toplumsal fayda gözetilerek hazırlanmıştır.
