Arkeoloji, geçmiş uygarlıkların kalıntılarını inceleyerek insanlık tarihini bilimsel yöntemlerle ortaya koyan bir sosyal bilim dalıdır. Kazı, analiz ve belgeleme çalışmaları bu bölümün temelini oluşturur.
Bölüm Türü: Lisans (4 yıl)
Mezun Unvanı: Arkeolog

1️⃣ Arkeolog Ne İş Yapar?
-
Arkeolojik kazılara katılır
-
Buluntuları kayıt altına alır
-
Eserlerin bilimsel analizini yapar
-
Tarihlendirme ve yorumlama çalışmaları yürütür
-
Müze ve envanter çalışmaları yapar
📌 Arkeolog tarih anlatmaz; bilimsel kanıt üretir.
2️⃣ Günlük Çalışma Hayatı Nasıldır?
-
Yaz aylarında kazı alanında saha çalışması
-
Toprak altındaki eserleri dikkatle çıkarma
-
Ölçüm, çizim ve fotoğraflama
-
Laboratuvarda buluntu temizliği ve analiz
-
Akademik raporlama
📌 Hem açık alan hem masa başı çalışma vardır.
3️⃣ Kimler İçin Gerçekten Uygun?
-
Tarihe meraklı
-
Sabırlı ve detaycı
-
Açık alanda çalışmaya uygun
-
Akademik araştırmaya yatkın
kişiler için uygundur.
4️⃣ Kimler Bu Meslekte Zorlanır?
-
Fiziksel saha şartlarına uyum sağlayamayanlar
-
Uzun süren akademik süreçlere sabrı olmayanlar
-
Hızlı gelir beklentisi olanlar
📌 Arkeoloji hızlı kazanç vadetmez.
5️⃣ Çalışılabilecek Alanlar
-
Kültür ve Turizm Bakanlığı
-
Müze müdürlükleri
-
Üniversiteler
-
Kazı başkanlıkları
-
Restorasyon projeleri
-
Özel kültürel miras danışmanlığı
📌 Kamu kadroları sınırlıdır.
6️⃣ Bu Mesleğin Geleceği Var mı?
Var ama sınırlı kadro ile.
Çünkü:
-
Türkiye arkeolojik açıdan zengin bir ülkedir
-
Kazı projeleri sürmektedir
-
Kültürel miras bilinci artmaktadır
📌 Ancak istihdam sayısı yüksek değildir.
7️⃣ Ortalama Maaşlar (2026 – Türkiye)
🔹 KAMU
| Kadro | Aylık Net Gelir |
|---|---|
| Yeni başlayan | 65.000 – 75.000 TL |
| Kıdemli uzman | 80.000 TL+ |
🔹 ÖZEL PROJE / KAZI
-
Proje bazlı ücret
-
Dönemsel çalışma modeli
📌 Gelir istikrarlı değildir.
8️⃣ Serbest Çalışma ve Yükselme İmkânı
-
Akademik kariyer (yüksek lisans, doktora)
-
Kazı başkanlığı
-
Restorasyon ve kültürel miras danışmanlığı
📌 Akademik ilerleme belirleyicidir.
9️⃣ Türkiye’de Arkeoloji Gerçeği
-
Bölüm sayısı artmıştır
-
Mezun sayısı fazladır
-
Kadrolar sınırlıdır
-
Akademik ilerleme önemlidir
📌 Bu bölüm idealist ve sabırlı kişiler içindir.
🔟 Hayata Pozitif Etki
Arkeologlar sayesinde:
-
Kültürel miras korunur
-
Geçmiş medeniyetler belgelenir
-
Turizm gelirleri artar
-
Tarihsel bilinç oluşur
Anadolu gibi medeniyetler beşiği bir coğrafyada arkeoloji, yalnızca meslek değil; kültürel hafızayı koruma sorumluluğudur.
1️⃣1️⃣ Rekabet ve İş Bulma Gerçekliği Arkeoloji
(Birleşik Arz Modeli – Sanat Tarihi ile ortak ilan havuzu)
📊 Mezun – Talep Dengesi (Güncel Model)
| Kriter | Güncel Değer |
|---|---|
| Arkeoloji kontenjan (2025) | ~1.375 |
| Aynı havuza giren Sanat Tarihi kontenjanı | ~1.160 |
| Toplam rekabet eden yıllık arz | ~2.535 |
| Yıllık mezun (birleşik tahmini) | ~1.400 – 2.150 |
| Son 5 yılda biriken mezun havuzu | ~7.000 – 10.000+ |
| Kamu alımları | Dönemsel ve sınırlı |
| Proje + özel sektör tekil aktif ilan | ~180 – 520 |
| Yıllık tekil ilan (tahmini) | ~1.500 – 5.000 |
Kritik Denge
2.535 kontenjanlık arz →
180–520 aktif ilan bandına yöneliyor.
Bu oran, mezun başına düşen fırsatın oldukça düşük olduğunu gösterir.
⚖️ Güncellenmiş Skorlar
| Gösterge | Eski | Yeni |
|---|---|---|
| Rekabet Skoru | 88 | 92 / 100 |
| İş Bulma Skoru | 55 | 50 / 100 |
🚦 Risk Etiketi (Güncel)
| Kategori | Değerlendirme |
|---|---|
| Genel Risk | 🔴 Çok Yüksek |
| Sadece kamu hedefi | 🔴 Çok Riskli |
| Saha + proje + restorasyon deneyimi olan | 🟠 Yönetilebilir |
| Akademi hedefi | 🔴 Uzun ve dar |
11. Madde Kısa Özet (Revize)
Arkeoloji artık tek başına değerlendirilmemelidir. Sanat Tarihi mezunlarıyla aynı ilan havuzuna başvurulduğu için arz iki katına çıkmakta, ancak ilan sayısı aynı kalmaktadır. Bu nedenle rekabet seviyesi yükselmiş ve iş bulma olasılığı düşmüştür. Başarılı olanlar genellikle saha deneyimi, proje geçmişi ve uzmanlaşma avantajına sahip kişilerdir.
Şeffaflık / Sorumluluk Reddi
İlan sayıları; aynı ilanların farklı sitelerde tekrar edebilmesi nedeniyle “tekil ilan” yaklaşımıyla bant olarak verildi. Yıllık tahminler, ilanların 30–45 gün yayında kalması varsayımıyla hesap bandıdır. Kontenjan/mezun sayıları; görülebilen kontenjan satırı üzerinden ölçek çıkarmak içindir; bölümün tüm ülke toplamını kesin sayı gibi iddia etmez.
Cv Benim Blog Yeni Nesil İş Arama