Ana Sayfa / Meslekler / Arkeoloji Nedir? Arkeolog Ne İş Yapar? (2026)

Arkeoloji Nedir? Arkeolog Ne İş Yapar? (2026)

Arkeoloji, geçmiş uygarlıkların kalıntılarını inceleyerek insanlık tarihini bilimsel yöntemlerle ortaya koyan bir sosyal bilim dalıdır. Kazı, analiz ve belgeleme çalışmaları bu bölümün temelini oluşturur.

Bölüm Türü: Lisans (4 yıl)
Mezun Unvanı: Arkeolog


1️⃣ Arkeolog Ne İş Yapar?

  • Arkeolojik kazılara katılır

  • Buluntuları kayıt altına alır

  • Eserlerin bilimsel analizini yapar

  • Tarihlendirme ve yorumlama çalışmaları yürütür

  • Müze ve envanter çalışmaları yapar

📌 Arkeolog tarih anlatmaz; bilimsel kanıt üretir.


2️⃣ Günlük Çalışma Hayatı Nasıldır?

  • Yaz aylarında kazı alanında saha çalışması

  • Toprak altındaki eserleri dikkatle çıkarma

  • Ölçüm, çizim ve fotoğraflama

  • Laboratuvarda buluntu temizliği ve analiz

  • Akademik raporlama

📌 Hem açık alan hem masa başı çalışma vardır.


3️⃣ Kimler İçin Gerçekten Uygun?

  • Tarihe meraklı

  • Sabırlı ve detaycı

  • Açık alanda çalışmaya uygun

  • Akademik araştırmaya yatkın
    kişiler için uygundur.


4️⃣ Kimler Bu Meslekte Zorlanır?

  • Fiziksel saha şartlarına uyum sağlayamayanlar

  • Uzun süren akademik süreçlere sabrı olmayanlar

  • Hızlı gelir beklentisi olanlar

📌 Arkeoloji hızlı kazanç vadetmez.


5️⃣ Çalışılabilecek Alanlar

  • Kültür ve Turizm Bakanlığı

  • Müze müdürlükleri

  • Üniversiteler

  • Kazı başkanlıkları

  • Restorasyon projeleri

  • Özel kültürel miras danışmanlığı

📌 Kamu kadroları sınırlıdır.


6️⃣ Bu Mesleğin Geleceği Var mı?

Var ama sınırlı kadro ile.

Çünkü:

  • Türkiye arkeolojik açıdan zengin bir ülkedir

  • Kazı projeleri sürmektedir

  • Kültürel miras bilinci artmaktadır

📌 Ancak istihdam sayısı yüksek değildir.


7️⃣ Ortalama Maaşlar (2026 – Türkiye)

🔹 KAMU

Kadro Aylık Net Gelir
Yeni başlayan 65.000 – 75.000 TL
Kıdemli uzman 80.000 TL+

🔹 ÖZEL PROJE / KAZI

  • Proje bazlı ücret

  • Dönemsel çalışma modeli

📌 Gelir istikrarlı değildir.


8️⃣ Serbest Çalışma ve Yükselme İmkânı

  • Akademik kariyer (yüksek lisans, doktora)

  • Kazı başkanlığı

  • Restorasyon ve kültürel miras danışmanlığı

📌 Akademik ilerleme belirleyicidir.


9️⃣ Türkiye’de Arkeoloji Gerçeği

  • Bölüm sayısı artmıştır

  • Mezun sayısı fazladır

  • Kadrolar sınırlıdır

  • Akademik ilerleme önemlidir

📌 Bu bölüm idealist ve sabırlı kişiler içindir.


🔟 Hayata Pozitif Etki

Arkeologlar sayesinde:

  • Kültürel miras korunur

  • Geçmiş medeniyetler belgelenir

  • Turizm gelirleri artar

  • Tarihsel bilinç oluşur

Anadolu gibi medeniyetler beşiği bir coğrafyada arkeoloji, yalnızca meslek değil; kültürel hafızayı koruma sorumluluğudur.


1️⃣1️⃣ Rekabet ve İş Bulma Gerçekliği Arkeoloji 

(Birleşik Arz Modeli – Sanat Tarihi ile ortak ilan havuzu)


📊 Mezun – Talep Dengesi (Güncel Model)

Kriter Güncel Değer
Arkeoloji kontenjan (2025) ~1.375
Aynı havuza giren Sanat Tarihi kontenjanı ~1.160
Toplam rekabet eden yıllık arz ~2.535
Yıllık mezun (birleşik tahmini) ~1.400 – 2.150
Son 5 yılda biriken mezun havuzu ~7.000 – 10.000+
Kamu alımları Dönemsel ve sınırlı
Proje + özel sektör tekil aktif ilan ~180 – 520
Yıllık tekil ilan (tahmini) ~1.500 – 5.000

Kritik Denge

2.535 kontenjanlık arz →
180–520 aktif ilan bandına yöneliyor.

Bu oran, mezun başına düşen fırsatın oldukça düşük olduğunu gösterir.


⚖️ Güncellenmiş Skorlar

Gösterge Eski Yeni
Rekabet Skoru 88 92 / 100
İş Bulma Skoru 55 50 / 100

🚦 Risk Etiketi (Güncel)

Kategori Değerlendirme
Genel Risk 🔴 Çok Yüksek
Sadece kamu hedefi 🔴 Çok Riskli
Saha + proje + restorasyon deneyimi olan 🟠 Yönetilebilir
Akademi hedefi 🔴 Uzun ve dar

 11. Madde Kısa Özet (Revize)

Arkeoloji artık tek başına değerlendirilmemelidir. Sanat Tarihi mezunlarıyla aynı ilan havuzuna başvurulduğu için arz iki katına çıkmakta, ancak ilan sayısı aynı kalmaktadır. Bu nedenle rekabet seviyesi yükselmiş ve iş bulma olasılığı düşmüştür. Başarılı olanlar genellikle saha deneyimi, proje geçmişi ve uzmanlaşma avantajına sahip kişilerdir.

Şeffaflık / Sorumluluk Reddi

İlan sayıları; aynı ilanların farklı sitelerde tekrar edebilmesi nedeniyle “tekil ilan” yaklaşımıyla bant olarak verildi. Yıllık tahminler, ilanların 30–45 gün yayında kalması varsayımıyla hesap bandıdır. Kontenjan/mezun sayıları; görülebilen kontenjan satırı üzerinden ölçek çıkarmak içindir; bölümün tüm ülke toplamını kesin sayı gibi iddia etmez.

Arkeoloji ve Sanat Tarihi Nedir? Ne İş Yapar?

İlginizi Çekebilir

Bahçe Bitkileri Nedir? Ne İş Yapar? (2026)

Bahçe Bitkileri, meyve, sebze, süs bitkileri ve bağ yetiştiriciliği üzerine uzmanlaşan bir ziraat mühendisliği alanıdır. …