Astronomi ve Uzay Bilimleri, evrenin yapısını, yıldızları, gezegenleri, galaksileri ve kozmik olayları inceleyen temel bir fen bilimleri programıdır. Fizik ve matematik altyapısına dayanır ve gözlemsel ile teorik çalışmaları birlikte yürütür.
Bölüm Türü: Lisans (4 yıl)
Mezun Unvanı: Astronom / Uzay Bilimleri Uzmanı

1️⃣ Astronomi ve Uzay Bilimleri Mezunu Ne İş Yapar?
-
Gök cisimlerini gözlemler ve analiz eder
-
Teleskop verilerini işler
-
Kozmik olaylar üzerine araştırma yapar
-
Astrofiziksel modelleme gerçekleştirir
-
Akademik makale yazar
📌 Mühendislik değil; bilimsel araştırma odaklıdır.
2️⃣ Günlük Çalışma Hayatı Nasıldır?
-
Gözlemevinde gece gözlemleri
-
Bilgisayar ortamında veri analizi
-
Fiziksel ve matematiksel modelleme
-
Akademik rapor yazımı
-
Simülasyon programları kullanımı
📌 Akademik ve analitik yoğun bir alandır.
3️⃣ Kimler İçin Gerçekten Uygun?
4️⃣ Kimler Bu Meslekte Zorlanır?
-
Soyut matematikte zorlananlar
-
Akademik tempoya uyum sağlayamayanlar
-
Uzun araştırma süreçlerinden sıkılanlar
📌 İleri düzey fizik bilgisi gerektirir.
5️⃣ Çalışılabilecek Alanlar
📌 Akademik istihdam ağırlıklıdır.
6️⃣ Bu Mesleğin Geleceği Var mı?
Var, ancak akademik temellidir.
Çünkü:
-
Uzay araştırmaları artıyor
-
Uydu teknolojileri gelişiyor
-
Astrofizik çalışmaları devam ediyor
📌 Lisans sonrası yüksek lisans çoğu zaman gereklidir.
7️⃣ Ortalama Maaşlar (2026 – Türkiye)
🔹 AKADEMİK KARİYER
| Kadro |
Aylık Net Gelir |
| Araştırma görevlisi |
65.000 – 75.000 TL |
| Doktoralı akademisyen |
90.000 TL+ |
🔹 PROJE / ARAŞTIRMA
| Alan |
Aylık Net Gelir |
| Araştırma uzmanı |
70.000 – 100.000 TL |
📌 Gelir çoğunlukla kamu ve akademi kaynaklıdır.
8️⃣ Serbest Çalışma ve Yükselme İmkânı
-
Akademik ilerleme (yüksek lisans, doktora)
-
Uluslararası araştırma projeleri
-
Uzay ajansları ile çalışma
-
Veri analizi alanına yönelme
📌 Akademik yayın performansı önemlidir.
9️⃣ Türkiye’de Astronomi ve Uzay Bilimleri Gerçeği
📌 Uzay mühendisliği ile karıştırılmamalıdır.
🔟 Yaşama Pozitif Etki
Astronomi ve Uzay Bilimleri sayesinde:
Bu bölüm, gökyüzüne yalnızca bakmayı değil; onu anlamayı amaçlar.
📌 Astronomi ve Uzay Bilimleri, insanlığın en temel bilimsel merak alanlarından biridir.
1️⃣1️⃣ Rekabet ve İş Bulma Astronomi ve Uzay Bilimleri
Editoryal Not (kritik)
Bu bölümde istihdam “tek unvan” üzerinden yürümez. İlanlar çoğu zaman Astronom / Astrofizikçi diye açılmaz; talep 3 kümeye ayrılır:
-
Akademi + gözlemevi / araştırma altyapıları (dar ama doğrudan alan)
Türkiye Ulusal Gözlemevleri’nin ilanlarında “Araştırmacı (Astronom)” gibi doğrudan alan ilanları görülüyor.
-
Uzay/uydu ekosistemi (disiplinler arası)
Burada iş ilanları “spacecraft systems, satellite, optik, veri işleme” gibi başlıklarla gelir; çoğu zaman mühendislik ağırlıklıdır (Astronomi mezunu ancak veri/algoritma/optik tarafıyla girebilir). LinkedIn’de “Spacecraft Systems Engineer (Plan-S)” gibi örnekler görülebiliyor.
-
Veri analizi / yazılım / savunma-AR-GE’ye yakın roller
Yine bölüm adıyla değil, beceriyle (Python, görüntü işleme, veri analizi) kapı açar. Türkiye Ulusal Gözlemevleri ilanında da Python/IRAF gibi araçlar vurgulanıyor.
📊 Mezun – Talep Dengesi Analizi
| Kriter |
Açıklama |
| Yıllık kontenjan (arzın ölçüsü) |
Bölümün 7 üniversitede bulunduğu belirtiliyor. 2024 kontenjanları (tablodaki programlar toplamı) yaklaşık ~260 ölçeğine işaret ediyor (ör. Ankara 45+2, Ege 55+2, İstanbul 80+2 gibi). |
| Yıllık mezun sayısı (tahmini aralık) |
4 yıllık yapı + uzama/terk etkisiyle (kontenjanın ~%55–85’i mezuna döner varsayımı): ~140 – 220 / yıl (kontenjan mezuna ~4 yıl gecikmeli yansır). |
| Son 5 yılda biriken mezun havuzu (tahmini) |
~700 – 1.100+ (yıllık mezun bandı × 5 yaklaşımı). |
| Yıllık kamu/araştırma alımı (görünen örnek) |
Türkiye Ulusal Gözlemevleri ilan formunda “Araştırmacı (Astronom) – Açık pozisyon: 5 kişi” bilgisi yer alıyor (2025 Aralık başvurulu). |
| Kamu/araştırma diğer rol örneği |
Aynı kurumun başka formunda “Araştırmacı – Açık pozisyon: 2 kişi” ve aday profili (Astronomi/Uzay Bilimleri/Fizik vb.) belirtiliyor. |
| Özel sektör talebi – uzay/uydu örnek sinyali |
LinkedIn’de Türkiye’de uzay/uydu ekosistemine dönük “Spacecraft Systems Engineer (Plan-S)” gibi ilan örnekleri görülebiliyor (alan doğrudan astronom değil; ekosistem talep sinyali). |
| İlan platformları toplamı “tekil aktif ilan stoğu” (tahmini) |
Doğrudan “astronom/astrophysics” ilanları çok az; buna karşın uzay/uydu-savunma AR-GE’de “veri-optik-algoritma” eksenli ilanlar var. Tekrarlar ayıklandığında ~25 – 90 tekil aktif ilan bandı (Türkiye geneli; dönemsel). |
| Yıllık toplam ilan (tekil tahmini) |
İlanların ort. 30–45 gün yayında kalması varsayımıyla: ~200 – 700 / yıl (tekil bant; ekosistem rolleri dahil). |
| Rekabetin asıl kaynağı (gerçek) |
Talep dar; ayrıca aynı rollere Fizik, Elektrik-Elektronik, Bilgisayar, Havacılık-Uzay gibi bölümler de başvurur. Astronomi mezununa avantaj sağlayan şey çoğunlukla Python/veri analizi, gözlemsel veri, görüntü işleme, optik gibi becerilerdir. |
| Alan dışına kayma (doğru okuma) |
“Tam alan dışı”ndan çok yakın kayma: veri bilimi, savunma-AR-GE, optik-görüntü işleme, uydu/yer istasyonu operasyonları. (Oran değil; gözlem/yorum.) |
⚖️ Rekabet & İş Bulma Skorları (100 Üzerinden)
| Gösterge |
Skor |
Açıklama |
| Rekabet Skoru |
84 / 100 |
Doğrudan alan ilanı az; disiplinler arası rekabet yüksek (Fizik + mühendislik havuzu). |
| İş Bulma Skoru |
52 / 100 |
İş var ama “astronom” etiketiyle değil; çoğu fırsat beceri-tabanlı ve ekosistem üzerinden gelir. |
🚦 Risk Etiketi
| Kategori |
Değerlendirme |
| Genel Risk Seviyesi |
🔴 Yüksek |
| Sadece akademi/gözlemevi hedefi |
❌ Riskli (kontenjan çok sınırlı, dönemsel). |
| Veri/algoritma + optik + yazılım becerileriyle ekosisteme açılanlar |
🟠 Yönetilebilir (uydu/uzay-savunma AR-GE). |
Özetle: Astronomi ve Uzay Bilimleri’nde arz ölçeği 2024 tablosunda toplamda ~260 kontenjan bandını işaret ediyor ve bu da yıllık mezunu kabaca ~140–220 bandına taşır. Talep tarafında ise doğrudan alan ilanları sınırlıdır; örnek olarak Türkiye Ulusal Gözlemevleri’nde 5 kişilik “Araştırmacı (Astronom)” gibi ilanlar görülebilir. Bu nedenle gerçekçi okuma, “astronom” ilanı yerine uzay/uydu ekosistemi + veri/optik/yazılım becerileri üzerinden tekil ilan bandı yaklaşımıdır.
Şeffaflık / Sorumluluk Reddi
“İlan platformları toplamı” sayıları, aynı ilanın farklı kanallarda tekrar edebilmesi nedeniyle tekil ilan mantığıyla aralık verilerek ifade edilmiştir. Yıllık ilan tahminleri, ilanların ortalama 30–45 gün yayında kalması varsayımıyla yapılmıştır. Mezun sayıları kontenjan ölçeğine göre tahmini aralıktır; kesinlik içermez.