Ana Sayfa / Meslekler / Arkeoloji ve Sanat Tarihi Nedir? Ne İş Yapar? (2026)

Arkeoloji ve Sanat Tarihi Nedir? Ne İş Yapar? (2026)

Arkeoloji ve Sanat Tarihi, insanlık tarihine ait maddi kültür kalıntılarını ve sanat eserlerini inceleyen iki temel beşerî bilim alanını kapsar. Arkeoloji kazı ve saha çalışmasına odaklanırken; Sanat Tarihi estetik, ikonografi ve sanat eserlerinin tarihsel analizini inceler.

Bölüm Türü: Lisans (4 yıl)
Mezun Unvanı: Arkeolog / Sanat Tarihçisi (alan tercihe göre)


1️⃣ Arkeoloji ve Sanat Tarihi Mezunu Ne İş Yapar?

  • Arkeolojik kazılarda görev alır

  • Buluntuları analiz eder ve raporlar

  • Sanat eserlerini tarihsel bağlamda inceler

  • Müze ve kültür varlığı envanter çalışması yapar

  • Restorasyon projelerinde görev alır

📌 Akademik analiz ve saha çalışması birlikte yürür.


2️⃣ Günlük Çalışma Hayatı Nasıldır?

  • Yaz aylarında kazı sahası çalışmaları

  • Müze ve arşiv araştırmaları

  • Eser kataloglama

  • Akademik makale yazımı

  • Fotoğraflama ve belge hazırlama

📌 Arkeoloji saha ağırlıklı; Sanat Tarihi ofis ve arşiv ağırlıklıdır.


3️⃣ Kimler İçin Gerçekten Uygun?

  • Tarihe ilgi duyan

  • Sabırlı ve detaycı

  • Açık hava koşullarına uyumlu

  • Akademik çalışmayı seven
    kişiler için uygundur.


4️⃣ Kimler Bu Meslekte Zorlanır?

  • Fiziksel saha koşullarını sevmeyenler

  • Uzun araştırma süreçlerinden sıkılanlar

  • Akademik disipline uyum sağlayamayanlar

📌 Bu alan sabır gerektirir.


5️⃣ Çalışılabilecek Alanlar

  • Kültür ve Turizm Bakanlığı

  • Müzeler

  • Üniversiteler

  • Restorasyon projeleri

  • Kültürel miras danışmanlığı

📌 Kamu ağırlıklı bir alandır.


6️⃣ Bu Mesleğin Geleceği Var mı?

Var, ancak kadro sınırlıdır.

Çünkü:

  • Kültürel miras projeleri sürmektedir

  • Restorasyon çalışmaları devam etmektedir

  • Turizm sektörü kültürel varlıklara bağlıdır

📌 Ancak kamu kadroları sınırlı ve rekabetlidir.


7️⃣ Ortalama Maaşlar (2026 – Türkiye)

🔹 KAMU

Kadro Aylık Net Gelir
Yeni başlayan uzman 62.000 – 70.000 TL
Kıdemli personel 75.000 – 85.000 TL

🔹 PROJE / ÖZEL SEKTÖR

Deneyim Aylık Net Gelir
Kazı personeli 45.000 – 60.000 TL
Proje uzmanı 70.000 TL+

📌 Gelir proje ve kadro durumuna göre değişir.


8️⃣ Serbest Çalışma ve Yükselme İmkânı

  • Akademik kariyer

  • Kültürel miras danışmanlığı

  • Restorasyon projeleri

  • Müze yöneticiliği

📌 Yüksek lisans ve doktora önemlidir.


9️⃣ Türkiye’de Arkeoloji ve Sanat Tarihi Gerçeği

  • Türkiye zengin kültürel mirasa sahiptir

  • Kazı sayısı yüksektir

  • Bölüm sayısı artmaktadır

  • Kamu kadroları sınırlıdır

📌 Akademik ilerleme çoğu zaman zorunludur.


🔟 Hayata Etki

  • Kültürel miras korunur

  • Tarihsel kimlik belgelenir

  • Turizm ekonomisi desteklenir

  • Geçmiş nesillerin izleri geleceğe aktarılır

Bu bölüm, geçmişi yalnızca anlatmaz; onu bilimsel yöntemle kayıt altına alır.

📌 Arkeoloji ve Sanat Tarihi, toplumun hafızasını koruyan bir disiplindir.

1️⃣1️⃣ Rekabet ve İş Bulma Gerçekliği

Arkeoloji + Sanat Tarihi (Birleşik Rekabet Modeli)


📊 Mezun – Talep Dengesi (Birleşik Okuma)

Kriter Güncel Birleşik Değer
Arkeoloji kontenjan (2025) ~1.375
Sanat Tarihi kontenjan (2025) ~1.160
Toplam yıllık kontenjan ~2.535
Yıllık mezun (tahmini) ~1.400 – 2.150
Son 5 yılda biriken mezun havuzu ~7.000 – 10.000+
Kamu kadro ölçeği Dönemsel ve sınırlı
Özel sektör + proje bazlı tekil aktif ilan ~180 – 520
Yıllık tekil ilan ~1.500 – 5.000

Kritik Değişim

Eskiden iki bölüm ayrı ayrı düşünülüyordu.
Şimdi:

2.535 kontenjanlık arz → aynı 180–520 ilan bandına başvuruyor.

Bu ciddi bir dengesizliktir.


⚖️ Güncellenmiş Skorlar

Gösterge Eski Yeni
Rekabet Skoru 88 92 / 100
İş Bulma Skoru 55 49 / 100

🚦 Risk Etiketi (Yeni)

Kategori Değerlendirme
Genel Risk 🔴 Çok Yüksek
Sadece kamu hedefi 🔴 Çok Riskli
Saha + restorasyon + proje + mobil çalışan 🟠 Kısmen yönetilebilir
Akademi hedefi 🔴 Uzun ve dar

🔎 Net Gerçek

Arkeoloji ve Sanat Tarihi mezunları:

  • Aynı kazı projelerine

  • Aynı müze kadrolarına

  • Aynı restorasyon ekiplerine

  • Aynı kültür-sanat operasyonlarına

başvuruyorsa, bu iki bölüm ayrı değil tek arz havuzu gibi davranır.

Bu da:

  • Mezun başına düşen ilan sayısını azaltır

  • İş bulma süresini uzatır

  • Sektöre girişte referans/deneyim ihtiyacını artırır


Stratejik Yorum (soğuk gerçek)

Bu iki bölüm için artık tablo:

“İş var mı?” → Var.
“Herkese yeter mi?” → Hayır.

Başarılı olanlar genelde:

  • Kazı tecrübesi olan

  • Restorasyon projelerinde aktif yer alan

  • Yüksek lisans yapan

  • Yurt dışı saha deneyimi bulunan

  • İngilizce + ikinci uzmanlık geliştiren

profil oluyor.


Şeffaflık / Sorumluluk Reddi

İlan sayıları; aynı ilanların farklı sitelerde tekrar edebilmesi nedeniyle “tekil ilan” yaklaşımıyla bant olarak verildi. Yıllık tahminler, ilanların 30–45 gün yayında kalması varsayımıyla hesap bandıdır. Kontenjan/mezun sayıları; görülebilen kontenjan satırı üzerinden ölçek çıkarmak içindir; bölümün tüm ülke toplamını kesin sayı gibi iddia etmez.

İlginizi Çekebilir

Bahçe Bitkileri Nedir? Ne İş Yapar? (2026)

Bahçe Bitkileri, meyve, sebze, süs bitkileri ve bağ yetiştiriciliği üzerine uzmanlaşan bir ziraat mühendisliği alanıdır. …