Cv Benim Blog Yeni Nesil İş Arama
Benzer Yazılar
Yazılım geliştirici olmak, dışarıdan bakıldığında tek bir meslek gibi görünür. Oysa bu meslek, içinde çok farklı yollar, farklı çalışma biçimleri ve zamanla değişen gerçekler barındırır. Yazılım geliştiricilik; yalnızca kod yazmayı değil, düşünmeyi, sabretmeyi ve belirsizlikle yaşamayı da gerektirir.
Bu yazıda yazılım geliştiriciliği; popüler anlatıların, kısa vadeli vaatlerin ve “kolay meslek” söylemlerinin ötesinde, gerçek haliyle ele alıyoruz.
Yazılım Geliştirici Ne Yapar?
Yazılım geliştirici, bir ihtiyacı teknik bir çözüme dönüştüren kişidir. Bu bazen bir mobil uygulama, bazen bir web sistemi, bazen de şirket içi karmaşık bir yazılım olabilir.
Ancak işin özü şudur:
Yazılım geliştirici yalnızca kod yazmaz; problemi anlar, sınırlarını çizer ve çözüm üretir.
Zamanla fark edilen gerçek şudur:
Kod yazmak işin görünen kısmıdır. Asıl emek, neyin yazılmaması gerektiğini bilmektir.
Bu Meslek Kimler İçin Uygun?
Yıllar içinde gözlemlenen en önemli ayrım şudur:
Yazılım geliştiricilik zekâdan çok dayanıklılık mesleğidir.
Bu meslek genellikle şu profillere daha uygundur:
-
Uzun süre aynı problem üzerinde düşünebilen
-
“Olmadı” kelimesiyle barışık olan
-
Sürekli öğrenmeyi yük değil, zorunluluk olarak kabul eden
-
Hızlı sonuçtan çok doğru çözümü önemseyen
Buna karşılık;
-
Çabuk sıkılan
-
Belirsizlikten hoşlanmayan
-
“Öğrendim, bitti” noktasına gelmek isteyen kişiler için zorlayıcıdır.
Üniversite Şart mı? Gerçekçi Bir Cevap
Yazılım geliştirici olmak için üniversite zorunlu değildir; ancak tamamen önemsiz de değildir.
Üniversite:
-
Temel düşünme disiplinini kazandırır
-
Sistemli öğrenmeyi öğretir
-
İlk çevreyi oluşturur
Buna karşılık, sektörde kalıcı olmayı sağlayan şey çoğu zaman şunlardır:
-
Yapabildiklerin
-
Üretebildiklerin
-
Kendini geliştirme hızın
Birçok işverenin sessizce baktığı yer ise genellikle aynıdır:
“Bu aday, gerçek bir problemi alıp çözebilir mi?”
Bu noktada, son yıllarda yazılım eğitimi veren özel şirketler ve hızlandırılmış programlar da öne çıkmaya başladı. Bu yapılar, özellikle disiplinli ilerlemekte zorlanan ya da nereden başlayacağını bilemeyen kişiler için bir çerçeve sunabiliyor. Ancak bu eğitimler tek başına bir meslek garantisi değildir. Eğitimin süresinden çok, kişinin öğrendiklerini nasıl kullandığı ve üretime dönüştürüp dönüştüremediği belirleyici olur. Aynı eğitimi alan iki kişiden biri yazılım geliştirici olabilirken, diğeri olamayabilir.
Büyük Şirketler (IBM Gibi) Yazılımcılardan Bugün Ne Bekliyor?
Bir süre önce, IBM gibi büyük teknoloji şirketleri yazılım geliştiricileri daha çok “şirket içinde yetiştirme” modeliyle istihdam ediyordu. Temel programlama bilgisi olan yeni mezunlar alınır, aylar süren yoğun eğitimlerden geçirilir ve ardından projelere dahil edilirdi.
Bugün tablo belirgin biçimde değişmiş durumda.
IBM ve benzeri büyük şirketler hâlâ kendi iç eğitim programlarını yürütüyor; ancak bu programlar artık meslek öğretmek için değil, şirkete özgü araçları ve süreçleri öğretmek için kullanılıyor. Yani adayın sıfırdan yetişmesi beklenmiyor; belli bir teknik altyapıyla ve problem çözme yetkinliğiyle gelmesi şart.
Bu şirketlerin yazılımcılarda bugün sessizce aradığı şeyler şunlar:
Temel yazılım mantığını gerçekten kavramış olmak
Küçük de olsa üretmiş olmak (proje, uygulama, katkı)
Kodun neden yazıldığını açıklayabilmek
Yapay zekâ araçlarını körü körüne değil, bilinçli kullanabilmek
Başka bir deyişle, büyük şirketler artık “potansiyeli olan ama boş” profilleri değil; potansiyelini bir şekilde kanıtlamış adayları tercih ediyor.
Bu değişim, yazılım geliştiriciliğin neden artık daha fazla düşünme ve sorumluluk gerektiren bir meslek hâline geldiğini de açıkça gösteriyor.
Büyük Şirketlerde Yazılımcı Olmak ile KOBİ’lerde Yazılımcı Olmak
Bu ayrım çoğu zaman göz ardı edilir ama mesleğin kaderini belirler.
Büyük Şirketler
-
Rol tanımı nettir
-
Sorumluluklar dardır
-
Belirli bir alanda derinleşme mümkündür
Ancak bu yapı, zamanla:
-
Aynı işi tekrar etme
-
Genel becerilerin körelmesi
-
Mesleki durağanlık
riskini de beraberinde getirebilir.
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler
-
Daha fazla sorumluluk vardır
-
Kararlar daha hızlı alınır
-
Yazılımcı işin bütününü görür
Bu ortamlar, özellikle kariyerin ilk yıllarında öğrenme açısından çok daha besleyici olabilir. Gelişim odaklı birçok yazılımcının yolu bu nedenle KOBİ’lerden geçer.
Burada doğru–yanlış yoktur.
Sadece farklı öğrenme biçimleri vardır.
Yazılımın Kökenine Kısa Bir Bakış: Alan Turing ve Turing Makinesi
Bugün yazılım geliştiricilik ve yapay zekâ konuşulurken, bu alanın temelini atan isimlerden biri çoğu zaman gözden kaçar: Alan Turing.
Alan Turing, modern bilgisayar biliminin kurucularından biri olarak kabul edilir. 1930’lu yıllarda ortaya koyduğu Turing Makinesi kavramı, bugün kullandığımız bilgisayarların ve yazılımların teorik temelini oluşturur.
Turing Makinesi, gerçek bir bilgisayar değildi. Daha çok şu soruya cevap arıyordu:
“Bir problem, adım adım tanımlanabiliyorsa, bir makine tarafından çözülebilir mi?”
Bu düşünce, yazılımın özünü tanımlar.
Yani yazılım geliştiricilik, en başından beri yalnızca kod yazmak değil; problemi doğru tanımlamak ve çözüm adımlarını mantıklı biçimde kurgulamak üzerine kuruludur.
Alan Turing’in çalışmaları II. Dünya Savaşı sırasında şifre çözme amacıyla da kullanıldı ve bu sayede savaşın seyrini etkileyen kritik başarılar elde edildi. Ancak asıl mirası, bugün “bilgisayar ne yapabilir, ne yapamaz?” sorusunu hâlâ sormamıza neden olan zihinsel çerçevedir.
Bu nedenle yapay zekâ çağında tartışılan birçok konu, aslında Turing’in neredeyse 100 yıl önce sorduğu temel soruların devamıdır.
Yapay Zekâ Çağında Yazılım Geliştiricilik
Son yıllarda en çok sorulan soru şudur:
“Yakında kod yazmaya gerek kalmayacak mı?”
Gerçek tablo daha sakin ama daha ciddidir.
Yapay zekâ:
-
Tekrarlayan kodları hızla yazabiliyor
-
Basit uygulamaları kolaylaştırıyor
Ancak:
-
Problemi tanımlayamıyor
-
İş bağlamını tam anlayamıyor
-
Sorumluluk alamıyor
Bu nedenle risk altında olanlar:
-
Ezbere kod yazanlar
-
Sadece araç kullananlar
-
Neden–sonuç ilişkisi kurmayanlar
Ayakta kalanlar ise:
-
Sistem düşünenler
-
İş problemini teknik dile çevirebilenler
-
Kodun arkasındaki amacı anlayanlar
Kod bitmiyor.
Kodun tek başına yettiği dönem bitiyor.
Bu Mesleğin Pek Konuşulmayan Riskleri
Bu meslekle ilgili genellikle şu riskler açıkça konuşulmaz:
-
Sürekli öğrenme baskısı
-
Hızla değişen teknolojiler
-
Yanlış beklentiyle girilen kariyerler
-
İlk yıllarda yaşanan özgüven kaybı
Birçok kişi bu nedenle 2–3 yıl içinde yazılımdan uzaklaşır. Bu bir başarısızlık değildir; çoğu zaman yanlış meslek eşleşmesidir.
Kimler Bu Mesleği Seçmemeli?
Dürüst olmak gerekir:
-
Sadece “yüksek maaş” için
-
Kısa sürede sonuç bekleyenler
-
Sürekli aynı işi yapmak isteyenler
için yazılım geliştiricilik uzun vadede yıpratıcı olabilir.
Bu mesleği seçmemek de, bilinçli bir seçimdir.
Rekabet ve İş Bulma Gerçekliği (Kamu + Özel Sektör + Global Piyasa)
Yazılım geliştiricilikte iş bulma süreci, klasik diploma–kadro mantığından çok teknik seviye, proje üretimi ve piyasa döngüleri ile şekillenir. Bu alan, bir dönem “herkes iş bulur” algısı yaratmış olsa da, bugün net bir seviye ayrışması yaşanmaktadır.
🔢 Rekabet Skoru: 85 / 100 (Yüksek Rekabet)
Yazılım geliştirici olmak için üniversite mezuniyeti şart değildir; mühendislik mezunları, bootcamp çıkışlılar, self-taught geliştiriciler ve global adaylar aynı pozisyonlar için yarışır. Bu durum, özellikle junior seviyede rekabeti ciddi biçimde artırmıştır.
Özetle: Alana giriş kolaylaşmıştır, bu da rekabeti sertleştirmiştir.
🔢 İş Bulma Skoru: 75 / 100 (Orta–Yüksek)
Yazılım geliştiriciler için iş bulma ihtimali, teknik seviyeye doğrudan bağlıdır. Orta ve üzeri seviyede (mid–senior) geliştiriciler için iş bulma hâlâ görece kolayken, junior ve yeni mezunlar için ilk işi bulmak zorlaşmıştır.
Özel sektörde:
-
Yazılım ve teknoloji şirketleri
-
Startup’lar
-
Finans, e-ticaret, oyun ve SaaS firmaları
-
Freelance ve remote (uzaktan) projeler
gibi çok geniş bir alan vardır. Ayrıca global pazara açılabilme imkânı, bu mesleği birçok alandan ayırır.
Ancak:
-
Junior pozisyonlar hızla elenir
-
Projesiz CV’ler dikkate alınmaz
-
Teknolojiyi güncel tutmayanlar geri düşer
Bu nedenle bazı geliştiriciler zamanla:
-
Test, ürün, teknik destek gibi yan rollere kaymakta
-
Frontend/backend yerine daha niş alanlara yönelmekte
-
Ya da sektörden tamamen çıkmaktadır
Bu süreç, yıllar içinde aktif rekabet eden yazılımcı sayısını azaltır.
🧠 Gerçekçi Değerlendirme
Yazılım geliştiricilikte “herkes iş bulur” dönemi bitmiştir; ancak iyi yazılımcılar için işsizlik hâlâ düşük bir risktir. Bu alanda farkı yaratan unsur diploma değil, üretim kapasitesi ve problem çözme becerisidir.
Sonuç: Yazılım Geliştiricilik Bir Yolculuktur
Yazılım geliştirici olmak bir başlangıç noktası değildir; bir yolculuktur.
Bu yolculukta:
-
Sabır
-
Merak
-
Gerçekçilik
en az teknik bilgi kadar önemlidir.
Bu meslek; doğru kişi için güçlü bir kariyer, yanlış kişi için ise uzun bir hayal kırıklığı olabilir.
Önemli olan, bu farkı en başta görebilmektir.
İnsan, yaptığı işe karşı gerçek bir heyecan duyuyorsa, en iyi olduğu alandadır; herkes için mükemmel bir meslek mutlaka vardır.
